Не болды
Әлеуметтік медициналық сақтандыру қоры Қаржы министрлігінің қарамағына берілгеннен кейін қаржылық шығындардың жолын кесу және қаражаттың нысаналы пайдаланылуын қамтамасыз ету бірінші кезектегі міндеттердің біріне айналды. Министрлік азаматтарды емдеуге арналған ақша медициналық ұйымдарға негізделген және іс жүзінде көрсетілген көмек үшін түсуге тиіс екенін атап көрсетеді.
Ұсынылған деректерге сәйкес, тоғыз ай жұмыс барысында қаржыландырудың жылыстау арналары анықталып, жабылды. Алдын алынған қаржылық шығындар 23,4 млрд теңгені құрады. Қаржы министрлігінің хабарлауынша, бақылауды күшейту медициналық көмекке қосымша қаражат бағыттауға мүмкіндік берді. Бұл ретте жарияланған ақпаратта емдеу бағыттары, медициналық ұйымдардың тізбесі және қаражаттың өңірлер бойынша бөлінуі нақтыланбаған.
Әңгіме нақ алдын алынған шығындар туралы болып отыр. Бұл соманы автоматты түрде жүйенің жаңа қаржыландырылуы немесе нақты ауруханалар мен емханаларға аударылып қойған қаражат көлемі деп есептеуге болмайды.
Бақылаудың күшейтілуі кімдерге қатысты
Өзгерістер ең алдымен Әлеуметтік медициналық сақтандыру қорына және көрсетілген көмек үшін ақы алатын медициналық ұйымдарға қатысты. Олар үшін мәліметтердің анықтығы, іс жүзінде көрсетілген қызметтерді растау және төлеуге ұсынылған сомалардың негізділігі ерекше маңызға ие.
Азаматтар үшін бақылаудың негізгі мәні медициналық көмекке арналған қаражаттың сақталуын қамтамасыз етуде жатыр. Қазақстан заңнамасында қор активтерінің және тегін медициналық көмектің кепілдік берілген көлеміне бөлінетін бюджет қаражатының сақталуына мемлекеттік кепілдіктер көзделген. Қарастырылған тетіктердің қатарында қор қызметін реттеу, меншікті қаражат пен активтерді бөлек есепке алу, жыл сайынғы тәуелсіз аудит және тұрақты қаржылық есептілік бар.
Хабарламада МӘМС жарналары мен аударымдарының жаңа мөлшерлемелері, мерзімдері немесе оларды төлеу тәртібі тікелей белгіленбеген. Сондықтан жұмыс берушілер, жеке кәсіпкерлер және басқа да төлеушілер бұл жаңалықты әлеуметтік төлемдерді есептеу қағидаларының өзгеруі деп қабылдамауы керек.
Ұйымдар мен төлеушілер нені ескеруі керек
Медициналық ұйымдарға ақы төлеуге негіз болатын құжаттар мен деректерді ішкі бақылауға назар аударған жөн. Іс жүзінде бұл мыналарды орындау қажеттігін білдіреді:
- көрсетілген медициналық көмектің фактісі мен көлемін растау;
- есепке алу құжаттары мен цифрлық жүйелердегі мәліметтердің сәйкестігін қамтамасыз ету;
- ұсынылған сомаларды негіздейтін құжаттарды сақтау;
- анықталған сәйкессіздіктерді уақтылы жою;
- көрсетілген қызметтер туралы деректер мен ұйымның меншікті шаруашылық шығыстарын бөлек есепке алу.
Жұмыс берушілер мен МӘМС-тің басқа да төлеушілері ресми дереккөздердегі өзекті талаптарды тексере отырып, төлемдерді қолданыстағы қағидалар бойынша есептеуді және аударуды жалғастыруы керек. Қордың қаржылық бақылауының күшейтілуі төлеушілер міндеттерінің автоматты түрде өзгергенін білдірмейді.
Азаматтар МӘМС жүйесіне қатысу мәртебесін және қызметтердің қолжетімділігін тексерген кезде ресми арналарды пайдаланғаны жөн. Қаржы министрлігінің хабарламасынан қолжетімді көмек тізбесі немесе медициналық ұйымдарға жүгіну тәртібі өзгерді деген қорытынды жасауға болмайды.
Мерзімдер және алдағы бағдарлар
Жарияланған нәтиже жүргізілген тоғыз айлық жұмысқа қатысты. Ұсынылған деректерде басқа мерзімдер, мысалы, одан арғы бақылау кезеңі, сақталған қаражатты бөлу кестесі немесе жекелеген көмек түрлерін қаржыландыру күндері көрсетілмеген.
Нәтижелерді одан әрі Қаржы министрлігінің ресми хабарламалары мен қордың есептілігі негізінде бағалаған орынды. Анықталған бұзушылықтар ғана емес, қаражаттың іс жүзінде көрсетілген медициналық көмекке бағытталғанын растау да маңызды көрсеткіштер болады.
Жиі қойылатын сұрақтар
Қанша қаржылық шығынның алдын алу мүмкін болды? — Қаржы министрлігінің деректері бойынша, тоғыз ай ішінде 23,4 млрд теңге көлеміндегі шығынның алды алынды.
Бұл 23,4 млрд теңге ауруханаларға аударылып қойды дегенді білдіре ме? — Жоқ. Хабарламада бұл сома алдын алынған шығын ретінде көрсетілген; қосымша қаражаттың егжей-тегжейлі бөлінуі келтірілмеген.
МӘМС жарналары мен аударымдарының мөлшерлемелері өзгерді ме? — Ұсынылған деректерде мөлшерлемелердің өзгергені туралы хабарланбаған.
Бақылаудың күшейтілуі кімдерге тікелей қатысты? — Ең алдымен қорға және негізделген әрі іс жүзінде көрсетілген көмек үшін ақы алатын медициналық ұйымдарға қатысты.
Төлеушілерге қосымша әрекеттер жасау қажет пе? — Хабарламада жаңа міндеттер белгіленбеген. Қолданыстағы талаптарды орындауды жалғастырып, ресми дереккөздердегі жаңартуларды тексеріп отыру керек.