5-параграф. Ұзақ мерзімді өндіріс пен активтерді салу кезіндегі шығындарды есепке алу

Негізгі нормалар мен актілер Ұлттық қаржылық есептілік стандартының 49 және 50-тармақтары Жағдайдың мәні Активті қалыптастыру кезінде, оны дайындау немесе салу **бір жылдан астам** уақытқа созылатын болса, оның өзіндік құнына объектіні жасауға және оны пайдалануға жарамды күйге дейін жеткізуге тікелей байланысты шығындар енгізіледі. Өзіндік құнға не кіреді Мұндай активтің өзіндік құнына мыналар жатады: - өндіріс немесе құрылыс барысында пайдаланылатын сатып алынған активтердің құны, оның ішінде **импорттық баждар** және **өтелмейтін сатып алу салықтары**, сауда жеңілдіктері мен өтемақыларды шегергенде; - активті пайдалану орнына жеткізуге және оны пайдалануға жарамды күйге келтіруге арналған тікелей шығындар. Тікелей шығындардың мысалдары Ұзақ мерзімді өндіріс немесе құрылыс кезінде активтің өзіндік құнына енгізілетін тікелей шығындарға мыналар жатады: - егер олар активті салумен не сатып алумен тікелей байланысты болса, қызметкерлерге төленетін сыйақылар; - алаңды дайындауға арналған шығындар; - бастапқы жеткізу және тиеу-түсіру жұмыстарына арналған шығындар; - орнату және монтаждау шығындары; - активтің тиісінше жұмыс істеуін тексеруге арналған шығындар, активті тағайындалған жерге жеткізу және оны жұмыс күйіне келтіру процесінде өндірілген өнімдерді сатудан түскен таза түсімді шегергенде; - кәсіби қызметтерге ақы төлеу.