---
title: "Бейрезидент үшін ЭШФ жазып беру."
country: KZ
lang: kk
author: Сапа Т.И. (https://buhgpt.kz/authors/sapa-ti)
date: 2026-10-14
canonical: https://buhgpt.kz/suraqtar/vypiska-esf-za-nerezidenta-kk
source: BuhGPT
---

# Бейрезидент үшін ЭШФ жазып беру.

> **TL;DR:** Қысқаша: 2026 жылы жалпы қағида бойынша шот-фактура өткізу бойынша айналым жасалған күннен бұрын емес және одан кейінгі он бес күнтізбелік күннен кешіктірілмей жазып беріледі (ҚР СК 493-бабы). Шетелдік контрагент мәртебесінің өзі ЭШФ жазып беру міндетін айқындамайды: бухгалтер

---

Қысқаша: 2026 жылы жалпы қағида бойынша шот-фактура өткізу бойынша айналым жасалған күннен бұрын емес және одан кейінгі он бес күнтізбелік күннен кешіктірілмей жазып беріледі (ҚР СК 493-бабы). Шетелдік контрагент мәртебесінің өзі ЭШФ жазып беру міндетін айқындамайды: бухгалтер операцияның түрін және қазақстандық тараптың рөлін анықтауы қажет. Егер бейрезиденттен жұмыстар немесе көрсетілетін қызметтер сатып алу туралы сөз болса, 1С жүйесінде операция бейрезидент үшін ҚҚС есепке алуға арналған құжатпен көрсетіледі, ал ЭШФ мәліметтері осы операция үшін белгіленген тәртіпке сәйкес толтырылады.
Бейрезидент үшін ЭШФ қашан ресімделеді
Бейрезидентпен жұмыс істеген кезде қазақстандық ұйым ең алдымен операцияның мазмұнын анықтауы керек: тауарларды, жұмыстарды немесе көрсетілетін қызметтерді сатып алу, бейрезидентке өткізу не талаптары комиссия шартына сәйкес келетін шартты орындау. Жеткізуші мен алушының кім болатыны, сондай-ақ қандай шот-фактура жазып берілуге тиіс екені осыған байланысты.
Контрагент бейрезидент болғандықтан ғана ЭШФ ресімдеуге болмайды. Құжатты жасағанға дейін бухгалтер шартты, актіні, инвойсты және өзге де бастапқы құжаттарды салыстырады, операцияның түрі мен айналым жасалған күнді анықтайды, содан кейін операцияны салықтық есепке алуда көрсетеді.
Талаптары комиссия шартына сәйкес келетін шарттар үшін Салық кодексінде арнайы тәртіп белгіленген. Атап айтқанда, егер комитент және (немесе) комиссионер ҚҚС төлеушілер болса, сатып алушыға шот-фактураны комиссионер жазып береді. Комиссионер комитентке жазып беретін шот-фактурада айналым мөлшері комиссиялық сыйақы мен комиссионердің бейрезиденттен жұмыстарды немесе көрсетілетін қызметтерді сатып алуы бойынша айналымы болып табылатын жұмыстардың немесе көрсетілетін қызметтердің құны негізінде айқындалады (ҚР СК 495-бабы).
1С жүйесінде бейрезиденттен сатып алу кезіндегі жұмыс реті әдетте бейрезидент үшін ҚҚС бойынша есепке алу құжатын ресімдеуден басталады. Құжатты толтырғаннан кейін бухгалтер шартты, контрагентті, құн мен күндерді тексереді. Оның негізінде ЭШФ жасау мүмкіндігі мен командалардың атаулары пайдаланылатын конфигурацияға және бағдарламаның орнатылған шығарылымына байланысты.
2026 жылғы бейрезидент үшін ҚҚС
2026 жылы қолданыстағы ҚҚС мөлшерлемесі 16% құрайды. Алайда оны бейрезидентпен жасалған кез келген мәміленің бүкіл құнына автоматты түрде қолдануға болмайды: алдымен нақты операцияның салық салынатын операцияға жататынын және қандай сома салық салынатын құн деп танылатынын анықтау қажет.
Есептеу мысалы. Егер нақты операцияның талаптары бойынша бейрезидент көрсететін қызметтердің салық салынатын құны 1 000 000 теңгені құраса және осы соманың барлығына 16% мөлшерлеме қолданылса, ҚҚС-тың есептік сомасы 160 000 теңгені құрайды: 1 000 000 × 16%.
Есепке алу құжаты мен ЭШФ-дағы мәліметтер шартқа, актіге, инвойсқа және салықтық есепке алуда қабылданған операция құнына сәйкес келуге тиіс. Шетелдік контрагенттің болуының өзі салық салу объектісі мен операция күнін анықтауды алмастырмайды.
Делдалдық шарттарға ерекше назар аудару қажет. Талаптары комиссия шартына сәйкес келетін шарт бойынша өткізу кезінде айналым мөлшері мен шот-фактура мәліметтерінің құрамы комитент пен комиссионердің мәртебесі, комитенттің құжаттары және берілетін тауарлардың, жұмыстардың немесе көрсетілетін қызметтердің сипаты ескеріле отырып айқындалады. Комиссионер сатып алған бейрезиденттің жұмыстары мен көрсетілетін қызметтері үшін олардың құны комиссионердің комитентке жазып беретін шот-фактурасына тікелей көзделген тәртіппен есепке алынады (ҚР СК 495-бабы).
Бейрезидент үшін КТС: оның ЭШФ-мен байланысы бар ма
ҚҚС пен корпоративтік табыс салығы әртүрлі қағидалар бойынша есепке алынады. Операцияны ресімдеу кезінде бухгалтер шот-фактураға қатысты мәліметтерді бөлек анықтайды және бейрезиденттің табысы бойынша міндеттемелерді тиісті салықтық есепке алуда бөлек көрсетеді.
Шот-фактураларды жазып беру мерзімдері мен ерекшеліктері туралы келтірілген нормалар бейрезиденттің табысынан КТС есептеу немесе ұстап қалу тәртібін белгілемейді. Сондықтан КТС сомасын ЭШФ деректері бойынша анықтауға немесе ҚҚС-қа ұқсас есептеуге болмайды. Оған шарттың мазмұны, табыс түрі және бейрезидентке төлем жасау бойынша салықтық есепке алу деректері негіз болады.
Қандай мәліметтерді дайындау керек
Есепке алу құжаты мен ЭШФ қалыптастырылғанға дейін бейрезидент туралы мәліметтерді мәміле талаптарымен салыстыру қажет. Бұл электрондық құжат, шарт, бастапқы құжаттар және салықтық есепке алу арасындағы сәйкессіздіктерді болдырмауға көмектеседі.
Жұмыс үшін мыналар қажет болады:
- қазақстандық ұйым мен шетелдік контрагенттің деректемелері;
- операцияға қатысты шарт немесе келісімшарт;
- сатып алуды немесе өткізуді растайтын акт, инвойс және басқа құжаттар;
- операция бойынша кімнің жеткізуші және кімнің алушы екені туралы мәліметтер;
- салықтық есепке алу үшін айқындалған айналым жасалған күн;
- тауарлардың, жұмыстардың немесе көрсетілетін қызметтердің атауы, саны және құны;
- нақты салық салынатын операция үшін есептелген ҚҚС сомасы;
- делдалдық мәміле кезінде — комитент, комиссионер және комиссионер шот-фактураны солардың негізінде жазып беретін құжаттар туралы мәліметтер.
Комиссия шарты кезінде тараптардың деректемелері олардың рөлі ескеріле отырып толтырылады. Комитенттің комиссионерге арналған шот-фактурасында «комитент» мәртебесімен комитенттің деректемелері және «комиссионер» мәртебесімен комиссионердің деректемелері көрсетіледі. Комиссионер алушыға шот-фактура жазып берген кезде жеткізушінің деректемелері ретінде «комиссионер» мәртебесімен комиссионердің деректемелері көрсетіледі (ҚР СК 495-бабы).
Шот-фактурадағы құн да құжаттың түріне байланысты. Комиссионердің сатып алушыға арналған шот-фактурасында айналым мөлшері комиссионер тауарларды, жұмыстарды немесе көрсетілетін қызметтерді өткізетін құн негізінде көрсетіледі. Комитенттің комиссионерге арналған шот-фактурасында айналым мөлшері олардың комиссионерге өткізу үшін берілген құны негізінде айқындалады (ҚР СК 495-бабы).
Егер комитент ҚҚС төлеуші болса, комиссионер комитент жазып берген шот-фактураның деректерін есепке алады. Егер комитент ҚҚС төлеуші болмаса, тауарлардың, жұмыстардың немесе көрсетілетін қызметтердің құнын растайтын құжаттың деректері пайдаланылады; онда көрсетілген құн комиссионердің сатып алушыға арналған шот-фактурасындағы салық салынбайтын айналымға енгізіледі (ҚР СК 495-бабы).
ЭШФ жазып берілген күн және айналым күні
Мерзімді сақтау үшін айналым жасалған күн мен шот-фактура жазып берілген күнді ажырату қажет. Жалпы қағида бойынша шот-фактураны айналым жасалған күннен бұрын жазып беруге болмайды; соңғы мерзім — осы күннен кейінгі он бес күнтізбелік күн (ҚР СК 493-бабы).
- Айналым жасалған күн — шот-фактураны жазып берудің жалпы мерзімін есептеуге арналған бастапқы күн.
- Жазып берілген күн — шот-фактура белгіленген мерзім шегінде іс жүзінде жазып берілген күн.
- Жалпы мерзім — өткізу бойынша айналым жасалған күннен кейінгі он бес күнтізбелік күннен кешіктірмей (ҚР СК 493-бабы).
Жекелеген операциялар үшін арнайы мерзімдер көзделген. Мысалы, Салық кодексінде санамаланған көрсетілетін қызметтер бойынша шот-фактура ай қорытындысы бойынша келесі айдың 20 күнінен кешіктірілмей жазып беріледі. Бұл тізбеге, атап айтқанда, талаптары комиссия шартына сәйкес келетін шарт бойынша көрсетілетін қызметтер кіреді (ҚР СК 493-бабы).
Тауарларды экспорт кедендік рәсімімен әкету кезінде шот-фактура айналым жасалған күннен кейінгі жиырма күнтізбелік күннен кешіктірілмей жазып беріледі. Қаржы лизингі кезіндегі сыйақы бойынша шот-фактура күнтізбелік тоқсан қорытындысы бойынша тоқсаннан кейінгі айдың 20 күнінен кешіктірілмей жазып беріледі (ҚР СК 493-бабы).
Осылайша, бухгалтер алдымен операцияны саралайды, содан кейін айналым жасалған күнді анықтайды және содан соң ғана қолданылатын мерзімді таңдайды. Егер операция ҚР СК 493-бабының арнайы тәртібіне тікелей жатса, жалпы он бес күндік мерзімді қолдануға болмайды.
Түзетілген ЭШФ қалай жазып беріледі
Қатені түзету және айналым мөлшерін түзету — құжаттарды ресімдеудің әртүрлі негіздері. Егер айналым мөлшері өзгерсе не Салық кодексінде тікелей көрсетілген өзге негіз туындаса, жеткізуші қосымша шот-фактура жазып береді (ҚР СК 500-бабы).
Қосымша шот-фактурада оның қосымша екені туралы белгі, өзінің нөмірі мен күні, сондай-ақ бастапқы шот-фактураның нөмірі мен күні болуға тиіс. Көрсеткіштер өзгерген кезде онда айналымды түзету сомасы мен ҚҚС-ты түзету сомасы, ал электрондық түрде жазып берілген кезде — түзету сомасына айналым жасалған күн көрсетіледі (ҚР СК 500-бабы).
ҚҚС төлеуші болып табылатын алушыға жіберілген қосымша ЭШФ-ны алушы растауы немесе келіспеген жағдайда қабылдамауы қажет. Мұндай жағдайда құжат алушы растағаннан кейін жазып берілген болып есептеледі (ҚР СК 500-бабы). Сондықтан құжат түрін таңдамас бұрын бухгалтер қате деректеменің түзетіліп жатқанын немесе айналым мен ҚҚС сомасының өзгеруі көрсетіліп жатқанын анықтауы маңызды.
1С жүйесінде құжатты қалай қалыптастыруға және тексеруге болады
Алдымен 1С жүйесінде бастапқы шаруашылық операциясы және осы операция үшін көзделсе, бейрезидент үшін ҚҚС-ты есепке алу жөніндегі құжат ресімделеді. ЭШФ жасағанға дейін операцияның дұрыс түрі таңдалғанын және мәліметтердің бастапқы құжаттармен сәйкестігін тексеру керек.
Мына тармақтарға ерекше назар аударған жөн:
- ұйым мен шетелдік контрагентке;
- шартқа, шарт валютасына және негіз-құжатқа;
- тараптардың рөлдеріне, әсіресе делдалдық мәміле кезінде;
- айналым жасалған күнге және шот-фактураны жазып беру мерзіміне;
- тауарлардың, жұмыстардың немесе көрсетілетін қызметтердің атауы мен құнына;
- салық салынатын құн мен есептелген ҚҚС сомасына;
- егер айналым түзетілсе, қосымша ЭШФ-ның бастапқы құжатпен байланысына;
- көшірілген деректердің шартқа, актіге және инвойсқа сәйкестігіне.
Есепке алу операциясының негізінде құжат жасаған кезде автоматты түрде көшірілген мәліметтерді жіберуге дейін тексеру қажет. Автоматты түрде толтыру ақпараттық базадағы деректерді жаңғыртады, сондықтан шарттағы, операция түріндегі, күндегі немесе сомадағы қате жасалатын құжатқа көшеді.
Егер ЭШФ жасалмаса немесе толық толтырылмаса, бастапқы құжатты, оның өткізілу күйін, шарт пен контрагенттің толтырылуын, ЭШФ АЖ-мен алмасу баптауларын, пайдаланушыны және ЭЦҚ кілтінің жарамдылығын ретімен тексеріңіз. Бөлімдер мен командалардың атаулары конфигурацияға байланысты өзгеше болуы мүмкін.
«Қазақстанға арналған бухгалтерия» үшін 3.0.74.x шығарылымдар тармағы, «Қазақстанға арналған жалақы және персоналды басқару» үшін 3.1.37.x тармағы өзекті. Егер деректемелер құрамы немесе құжаттың жұмысы күтілгеннен өзгеше болса, алдымен орнатылған нұсқаны өз конфигурацияңыздың өзекті шығарылымдар тармағымен салыстырыңыз.
Жіберер алдында құжатты шартпен және бастапқы деректермен қайта салыстырыңыз. Әдеттегі операция үшін он бес күндік мерзімді, ал арнайы тізбедегі операция үшін ҚР СК 493-бабының тиісті мерзімін тексеріңіз. Комиссия шарты кезінде тараптардың мәртебелерін және ҚР СК 495-бабының қағидалары бойынша құн туралы деректердің көзін қосымша тексеріңіз.
Жиі қойылатын сұрақтар
Контрагент бейрезидент болғандықтан ғана ЭШФ жазып беру керек пе? — Жоқ, ресімдеу тәртібін анықтау үшін контрагенттің бір ғана мәртебесі жеткіліксіз. Алдымен операцияның түрі, тараптардың рөлдері, айналым күні және шот-фактураны жазып берудің қолданылатын қағидалары анықталады.
2026 жылы шот-фактура қандай мерзімде жазып беріледі? — Жалпы қағида бойынша айналым жасалған күннен бұрын емес және одан кейінгі он бес күнтізбелік күннен кешіктірілмей жазып беріледі. Жекелеген операциялар үшін ҚР СК 493-бабында арнайы мерзімдер белгіленген.
Комиссия шарты бойынша көрсетілетін қызметтер үшін қандай мерзім қолданылады? — Егер шарт талаптары комиссия шартына сәйкес келсе және операция көзделген тізбеге жатса, шот-фактура ай қорытындысы бойынша келесі айдың 20 күнінен кешіктірілмей жазып беріледі (ҚР СК 493-бабы).
Комиссионер бейрезиденттен көрсетілетін қызметтерді сатып алған кезде нені ескеруі керек? — Комиссионердің комитентке арналған шот-фактурасында айналым мөлшері комиссиялық сыйақы мен комиссионердің бейрезиденттен жұмыстарды немесе көрсетілетін қызметтерді сатып алуы бойынша айналымы болып табылатын жұмыстардың немесе көрсетілетін қызметтердің құны негізінде айқындалады (ҚР СК 495-бабы).
2026 жылы қандай ҚҚС мөлшерлемесі қолданылады? — Қолданыстағы ҚҚС мөлшерлемесі 16% құрайды. Есептеу алдында нақты операцияның салық салынатын құнын анықтау қажет.
Қосымша ЭШФ қашан жазып беріледі? — Атап айтқанда, жеткізуші айналым мөлшерін түзеткен кезде. Құжатта бастапқы шот-фактураға сілтеме және айналым мен ҚҚС-ты түзету сомалары болуға тиіс (ҚР СК 500-бабы).
Қосымша ЭШФ-ны растау қажет пе? — Егер электрондық қосымша шот-фактура ҚҚС төлеуші болып табылатын алушыға жазып берілсе, алушы оны растауға немесе келіспеген жағдайда қабылдамауға міндетті; құжат расталғаннан кейін жазып берілген болып есептеледі (ҚР СК 500-бабы).
Құжат 1С жүйесінен жіберілмесе, нені тексеру керек? — Бастапқы құжатты, міндетті деректемелерді, шартты, контрагентті, ЭШФ АЖ пайдаланушысын, ЭЦҚ кілтін және алмасу баптауларын тексеріңіз. Сондай-ақ бағдарлама нұсқасын пайдаланылатын конфигурацияның өзекті шығарылымдар тармағымен салыстырыңыз.
Бейрезидент үшін КТС ҚҚС есебінде көрсетіле ме? — Жоқ, КТС сомасын ҚҚС мөлшерлемесі немесе шот-фактура деректері арқылы анықтауға болмайды. Бейрезиденттің табысын салықтық есепке алу шарттың мазмұны мен төлем түрі ескеріле отырып бөлек жүргізіледі.
Дереккөздер
- Қазақстан Республикасының Салық кодексі, 493-бап «Шот-фактураларды жазып беру мерзімдері».
- Қазақстан Республикасының Салық кодексі, 495-бап «Талаптары комиссия шартының талаптарына сәйкес келетін шарттар бойынша шот-фактураларды жазып беру ерекшеліктері».
- Қазақстан Республикасының Салық кодексі, 500-бап «Қосымша шот-фактураны жазып беру».

---
_BuhGPT — ИИ-помощник для бухгалтеров Казахстана: https://buhgpt.kz_