--- title: "БКМ чектерін ресімдеу және толтыру бойынша сұрақтар мен жауаптар" country: KZ lang: kk author: Сапа Т.И. (https://buhgpt.kz/authors/sapa-ti) date: 2026-10-13 canonical: https://buhgpt.kz/suraqtar/voprosy-otvety-po-oformleniyu-i-zapolneniyu-chekov-kkm-kk source: BuhGPT --- # БКМ чектерін ресімдеу және толтыру бойынша сұрақтар мен жауаптар > **TL;DR:** БКМ чегі туралы нені білу маңызды Тауарды сату, жұмысты орындау немесе қызмет көрсету кезінде сатып алушыға төленген сомаға бақылау-касса машинасының чегі беріледі. Егер БКМ техникалық тұрғыдан ақаулы болса немесе электр энергиясы болмаса, белгіленген нысандағы тауар чегі қолд --- БКМ чегі туралы нені білу маңызды Тауарды сату, жұмысты орындау немесе қызмет көрсету кезінде сатып алушыға төленген сомаға бақылау-касса машинасының чегі беріледі. Егер БКМ техникалық тұрғыдан ақаулы болса немесе электр энергиясы болмаса, белгіленген нысандағы тауар чегі қолданылады. Чек ақшалай есеп айырысуды растайды, сондықтан бухгалтер үшін қорытынды соманы ғана емес, деректемелердің толықтығын да бақылау маңызды. Жұмысты бастамас бұрын БКМ баптауларын, салық төлеуші және кассаның пайдаланылатын орны туралы мәліметтерді, сондай-ақ тауар номенклатурасының дұрыстығын тексерген жөн. Есептік деректерді немесе интеграция баптауларын өзгерткеннен кейін тестілік чек қалыптастырып, міндетті ақпараттың бұрмаланбай шығарылатынына көз жеткізген дұрыс. Чекте қандай мәліметтер болуы тиіс БКМ чегінде мыналар көрсетіледі: - салық төлеушінің атауы және БКМ пайдаланылатын орынның мекенжайы; - ЖСН немесе БСН; - БКМ-нің зауыттық және тіркеу нөмірлері; - чектің реттік нөмірі; - тауардың, жұмыстың немесе қызметтің атауы; - таңбалануға және қадағалануға жататын тауарлар үшін тауардың сәйкестендіру коды және сәйкестендіру құралы; - саны және өлшем бірлігі; - бірлік бағасы және сатудың жалпы сомасы; - операцияның күні мен уақыты; - фискалдық белгі; - фискалдық деректер операторы туралы мәліметтер және чектің түпнұсқалығын тексеруге арналған ресурс; - чек туралы кодталған ақпараты бар штрихкод. Фискалдық деректер операторы туралы мәліметтерге және штрихкодқа қойылатын талаптар деректерді беру функциясы жоқ БКМ чектеріне қолданылмайды. Деректерді тіркеу немесе беру функциясы бар БКМ чегіндегі тауар атауы электрондық түрде көрсетілуі мүмкін. Егер сатушы ҚҚС төлеуші ретінде тіркелген болса, чекте салық салынатын айналым бойынша ҚҚС сомасы және қолданылатын мөлшерлеме көрсетіледі. Нақты мәндер операция деректеріне және есепке алу жүйесінің өзекті баптауларына сәйкес келуі тиіс. Қосымша деректемелер БКМ өндірушісінің техникалық құжаттамасында айқындалуы мүмкін. Чекті қалай толтыру және қателерді қалай түзету керек Позицияның атауынан нақты қандай тауар сатылғанын, қандай жұмыс орындалғанын немесе қандай қызмет көрсетілгенін түсінуге болатындай болуы тиіс. Нақты операцияға қатысы жоқ жалпы атаулар кассалық, қоймалық және бухгалтерлік деректер арасындағы алшақтық қаупін арттырады. Саны, өлшем бірлігі, бағасы және қорытынды сомасы ресімделген сатуға сәйкес келуі тиіс. Чекті шығарғанға дейін бухгалтерге немесе кассирге мыналарды тексерген жөн: - таңдалған ұйым мен кассаның дұрыстығын; - сатып алынатын позициялар туралы деректерді; - санын, бағасын және жалпы сомасын; - кассалық шешімде көрсетілетін төлем тәсілін; - егер сатушы ҚҚС төлеуші болса, ҚҚС туралы мәліметтерді; - фискалдық деректерді беру күні, уақыты және мәртебесін. Егер қате есеп айырысу ресімделгеннен кейін анықталса, басып шығарылған құжатты өз бетінше өзгертуге немесе оны есепке алынбаған данамен ауыстыруға болмайды. Түзету тәртібін операция түріне, қолданылатын БКМ мүмкіндіктеріне және оның техникалық құжаттамасына қарай айқындау қажет. Кассалық құжат, өткізу және төлем деректері арасында алшақтық болмауы үшін түзету әрекеттерін есепке алу жүйесінің деректерімен салыстыру маңызды. Тауар чегі қашан ресімделеді Тауар чегі БКМ техникалық тұрғыдан ақаулы болғанда немесе электр энергиясы болмағанда қолданылады. Оның нысанында салық төлеуші, ЖСН немесе БСН, есеп айырысу сомасы, төлем тәсілі және операция күні туралы мәліметтер көзделген. Құжатта тауар чегінің нөмірі мен түбіртегі де көзделген. Қолдан жасау қаупін азайту үшін тауар чегін қолтаңбамен немесе жеке мөрмен куәландыруға болады. Берілген құжаттардың нөмірлерін бақылау, ал толтырылған түбіртектерді ұйым қабылдаған тәртіппен сақтау және есепке алу қажет. Кассаның жұмысы қалпына келтірілгеннен кейін есепке сатуды қайталап қоспай, тауар чектерін сату және төлемдер туралы деректермен салыстырып тексеру керек. Жиі қойылатын сұрақтар Касса қалыпты жұмыс істеп тұрған кезде БКМ чегінің орнына тауар чегін беруге бола ма? — Келтірілген тауар чегінің нысаны БКМ техникалық тұрғыдан ақаулы болған немесе электр энергиясы болмаған жағдайларға арналған. Чекте әрбір тауардың атауын көрсету қажет пе? — Иә. Талаптарда тауардың, жұмыстың немесе қызметтің атауын, сондай-ақ санын, өлшем бірлігін, бағасын және жалпы сомасын көрсету көзделген. ҚҚС чекте қашан көрсетіледі? — Егер салық төлеуші ҚҚС төлеуші болса, ҚҚС сомасы мен мөлшерлемесі салық салынатын айналымдар бойынша көрсетіледі. Штрихкод міндетті ме? — Ол деректемелер тізбесіне кіреді, алайда тиісті талап деректерді беру функциясы жоқ БКМ чектеріне қолданылмайды. БКМ баптауларын өзгерткеннен кейін нені тексеру керек? — Чекте салық төлеуші мен касса туралы деректердің, позиция туралы мәліметтердің, операция сомасының, қажетті салық деректемелері мен фискалдық деректердің дұрыс көрсетілетініне көз жеткізу қажет. Дереккөздер - Бақылау-касса машинасы чегінің мазмұнына қойылатын талаптар тізбесі - Тауар чектерінің кітабы және тауар чегінің нысаны --- _BuhGPT — ИИ-помощник для бухгалтеров Казахстана: https://buhgpt.kz_