--- title: "Қазақстанда 2026 жылы тауарларды есепке алу: қойма мен құжаттарды қалай ұйымдастыру керек" country: KZ lang: kk author: Сапа Т.И. (https://buhgpt.kz/authors/sapa-ti) date: 2026-10-13 canonical: https://buhgpt.kz/suraqtar/uchet-tovarov-v-kazahstane-v-2026-godu-kak-organizovat-sk-kk source: BuhGPT --- # Қазақстанда 2026 жылы тауарларды есепке алу: қойма мен құжаттарды қалай ұйымдастыру керек > **TL;DR:** 2026 жылы Қазақстанда тауарларды есепке алуды әрбір тауар түсімі, орын ауыстыруы, есептен шығуы және қалдықтың өзгеруі құжатпен расталып, қоймалық және бухгалтерлік есептің бірыңғай жүйесінде уақтылы көрсетілетіндей етіп ұйымдастыру қажет. ҚР СК 431-бабы тауарлық немесе кеденд --- 2026 жылы Қазақстанда тауарларды есепке алуды әрбір тауар түсімі, орын ауыстыруы, есептен шығуы және қалдықтың өзгеруі құжатпен расталып, қоймалық және бухгалтерлік есептің бірыңғай жүйесінде уақтылы көрсетілетіндей етіп ұйымдастыру қажет. ҚР СК 431-бабы тауарлық немесе кедендік есепті реттемейді: ол төлем көзінен салық салынатын біржолғы зейнетақы төлемдері және өзге де зейнетақы төлемдері түріндегі кіріс азайтылатын кірістердің тізбесін белгілейді (ҚР СК 431-бабы). Қоймада және дүкенде тауар есебін қалай ұйымдастыру керек Есептің практикалық міндеті — кез келген сәтте нақты тауарды есепке алу жүйесіндегі деректермен салыстыру. Ол үшін ұйымға ішкі жұмыс тәртібін бекіту маңызды: жеткізілімді кім қабылдайды, орын ауыстыруды кім ресімдейді, сатуды кім растайды, қайтаруларды кім жүргізеді және түгендеуге кім жауап береді. Әрбір тауар позициясы үшін әдетте атауы, өлшем бірлігі, қоймасы немесе сақтау орны және бизнеске қажетті басқа да белгілері көрсетілген карточка жасалады. Бірдей тауарларды әртүрлі атаумен бірнеше рет енгізбеген жөн: қайталанатын жазбалар салыстырып тексеруді қиындатып, талдамалық деректерді бұрмалайды. Тауар қозғалысының негізгі кезеңдері: - жеткізушіден немесе импорт кезінде түсуі; - нақты қоймаға немесе дүкенге орналастыру; - ішкі орын ауыстыру; - сатып алушыға өткізу; - сатып алушыдан қайтару немесе жеткізушіге қайтару; - есептен шығару, кем шығуды немесе артық шығуды анықтау; - түгендеу және негізделген алшақтықтарды жою. Қоймалық есеп қорлардың саны мен орналасқан жерін, ал бухгалтерлік есеп олардың құндық көрінісін көрсетеді. Бұл есеп бағыттары бірдей бастапқы операцияларға негізделуге тиіс. Егер тауар іс жүзінде ауыстырылып, бірақ құжат ресімделмесе, бағдарламадағы қалдық қоймадағы нақты қалдыққа сәйкес келмей қалады. Дүкен үшін сату мен қайтаруды күн сайын есепте көрсету тәртібі ерекше маңызды. Тауардың төленуі оның түскенін немесе өткізілгенін әрдайым білдіре бермейді: төлем, тауарды беру және операцияны тану әртүрлі құжаттармен расталуы мүмкін. Сондықтан тауарлар төлемінің есебін банк немесе касса деректерімен ғана емес, жеткізу немесе сату құжаттарымен де салыстырып тексеру керек. 1С: тауарлар есебі, нөлдік қалдықтар және бонустар 1С жүйесінде тауарлар есебін нақты шаруашылық операцияларға: тауардың түсуіне, өткізілуіне, қайтарылуына, орын ауыстыруына, есептен шығарылуына және түгенделуіне сәйкес келетін құжаттар арқылы жүргізу керек. Бөлімдердің нақты атаулары мен құжатқа өту жолы бағдарламаның конфигурациясы мен нұсқасына байланысты, сондықтан оларды пайдаланылатын базаның баптаулары бойынша анықтау қажет. Мыналарды жүйелі түрде бақылаған жөн: - теріс сандық қалдықтарды; - талдамалық деректері толтырылмаған тауарларды; - қойма мен бухгалтерлік деректер арасындағы алшақтықтарды; - кейінгі күнмен енгізілген құжаттарды; - аяқталмаған немесе өткізілмеген операцияларды; - номенклатураның қайталап жасалған карточкаларын. «тауарлар есебі 0» сұрауы нөлдік санға, нөлдік құнға немесе бағасы нөлге тең тауарға қатысты болуы мүмкін. Бұлар әртүрлі жағдайлар. Нөлдік қалдық таңдалған қоймада тауардың жоқ екенін білдіреді, ал нөлдік құн тауардың түсу құжаттары мен қолданылатын бағалау тәртібін тексеруді талап етеді. Мәселені еркін белгіленген бағамен немесе жалған кіріске алумен түзетуге болмайды: алдымен шаруашылық себебін және оны растайтын құжатты табу қажет. Бонус ретінде алынған тауарлар есебі ерекше назар аударуды талап етеді. Шарт талаптары бойынша нақты не болғанын анықтау керек: жеткізуші қосымша тауар бірлігін берді ме, жеңілдік ұсынды ма, берешекті азайтты ма немесе өзге міндеттемені орындады ма. Операцияның көрсетілуі оның экономикалық мазмұны мен құжаттарға байланысты. Бухгалтерлік жазбаны таңдау үшін «бонус» сөзінің өзі жеткіліксіз, сондықтан бухгалтер шартты, жеткізушінің құжаттарын және нақты түсімді салыстыруы керек. Автоматтандыру бақылауды алмастырмайды. Қызметкерлер қабылдауды, сатуды, қайтаруды және орын ауыстыруды уақтылы ресімдемесе, дұрыс бапталған 1С жүйесінің өзі алшақтықтарды жоймайды. Тиімді жұмыс тәжірибесі — жауапты тұлғаларды тағайындау, құжаттарды ретімен жабу және есептік қалдықтарды нақты қалдықтармен мерзімді түрде салыстыру. Импорт, салықтық есеп және виртуалды қойма Импорт кезінде операцияны ресімдеу кезеңдерін бөлу маңызды: тапсырыс беру және төлеу, жеткізушіден құжаттарды алу, тауарды тасымалдау, қоймаға қабылдау және түсімді есепке алу жүйесінде көрсету. Саны мен құнын нақты түсіммен салыстыру мүмкін болуы үшін әрбір партия бойынша құжаттар мен тиісті номенклатура карточкасы арасындағы байланыс қамтамасыз етілуге тиіс. Импортталған тауар туралы мәліметтерді атауларын, өлшем бірліктерін және сипаттамаларын еркін өзгертпей, есепке бірізді түрде енгізу қажет. Егер жеткізуші құжаттарындағы белгілеулер ішкі номенклатурадан өзгеше болса, ұйымға позицияларды сәйкестендірудің түсінікті тәртібі қажет. Бұл қайталанатын жазбаларды, кіріске қате алуды және кейінгі өткізу немесе түгендеу кезіндегі алшақтықтарды болдырмауға көмектеседі. Тауардың салықтық есебін қойма бағдарламасындағы жазбамен ғана емес, операцияның мазмұнымен және құжаттар жиынтығымен байланыстыру қажет. Бухгалтер мынадай бақыланатын тізбекті қамтамасыз етуі керек: шарт немесе тапсырыс, тауардың түсу немесе шығу құжаты, төлем туралы мәліметтер, қоймалық қозғалыс және есепке алу жүйесінде көрсету. Нақты салықтық көрсетілу тиісті мәміленің талаптары мен ресімделген құжаттарға сәйкес айқындалады. ҚР СК 431-бабы импортты, қоймалық қозғалысты немесе виртуалды қойма операцияларын ресімдеуге негіз болып табылмайды. Оның реттеу нысанасы — төлем көзінен салық салынатын біржолғы зейнетақы төлемдері және зейнетақы төлемдері түріндегі кірісті осы бапта көрсетілген кірістерге, оның ішінде заңнамада көзделген зейнетақы төлемдері мен жерлеуге арналған біржолғы төлемге азайту (ҚР СК 431-бабы). Тауарды виртуалды қоймада көрсету қажеттілігі нақты операция мен тауар санатына қарай айқындалады. Баптау кезінде өлшем бірліктерін, атаулар мен қалдықтарды ішкі есеппен сәйкестендіру маңызды. Егер деректер сәйкес келмесе, алдымен алшақтықтың көзі анықталып, содан кейін нақты құжаттар негізінде түзету операциясы ресімделеді. Операциялардың күндерін бөлек бақылау керек. Кейінгі күнмен енгізілген құжат ағымдағы күндегі ғана емес, кейінгі операциялардағы қалдықты да өзгертуі мүмкін. Мұндай өзгерістен кейін тиісті тауардың қозғалысын, құжаттардың реттілігін және әрбір сақтау орны бойынша қалдықтарды қайта тексеру қажет. Тұрақты бақылау үшін қысқа циклді қолдануға болады: өңделмеген бастапқы құжаттарды тексеру, қозғалыстарды төлемдермен салыстыру, теріс және нөлдік қалдықтарды талдау, қойма деректерін бухгалтерлік деректермен салыстырып тексеру, содан кейін ұйым белгілеген тәртіппен нақты түгендеу жүргізу. Жиі қойылатын сұрақтар Қоймадағы тауар есебін қалай жүргізу керек? — Әрбір тауар түсімін, орын ауыстыруын, есептен шығуын және қалдықтың өзгеруін құжатпен уақтылы растау қажет. Бағдарлама деректері тауардың нақты бар-жоғымен мерзімді түрде салыстырылады. Жеткізушіге төлем жасау тауардың түскенін білдіре ме? — Міндетті емес. Төлем жасау мен тауарды қабылдау әртүрлі оқиғалар болып табылады және тиісті құжаттар негізінде көрсетілуге тиіс. Бонус ретінде алынған тауарды қалай есепке алу керек? — Алдымен шарт пен жеткізушінің құжаттары бойынша бонустың мазмұнын анықтау қажет. Қосымша тауар, жеңілдік және берешекті азайту бір операция болып табылмайды. 1С жүйесінде нөлдік немесе теріс қалдық неге пайда болды? — Бұған уақтылы көрсетілмеген түсім, қате таңдалған қойма, ертерек күні көрсетілген құжат, номенклатураның қайталануы немесе қате саны себеп болуы мүмкін. Түзету анықталған себепті жоюға және құжаттармен расталуға тиіс. Барлық тауарды виртуалды қоймада есепке алу керек пе? — Тиісті талаптардың қолданылуы тауар санаты мен операцияның сипатына қарай айқындалады. Арнайы тәртіпті бүкіл ассортиментке автоматты түрде қолдануға болмайды. Дереккөздер - Қазақстан Республикасының Салық кодексі: төлем көзінен салық салынатын біржолғы зейнетақы төлемдері және зейнетақы төлемдері түріндегі кірісті азайту туралы 431-бап --- _BuhGPT — ИИ-помощник для бухгалтеров Казахстана: https://buhgpt.kz_