--- title: "Анықтамалық «ВнешниеПользователи» (Catalogs.ВнешниеПользователи) — техникалық сипаттама" country: KZ lang: kk author: Сапа Т.И. (https://buhgpt.kz/authors/sapa-ti) date: 2026-09-24 canonical: https://buhgpt.kz/suraqtar/spravochnik-vneshniepolzovateli-catalogs-vneshniepolzovat-kk source: BuhGPT --- # Анықтамалық «ВнешниеПользователи» (Catalogs.ВнешниеПользователи) — техникалық сипаттама > **TL;DR:** 1. Сәйкестендіру Параметр Мәні Объект түрі Анықтамалық (Catalog) Аты ВнешниеПользователи Толық аты Справочник.ВнешниеПользователи / Catalogs.ВнешниеПользователи Синонимі «Сыртқы пайдаланушылар» Конфигурация Қазақстан үшін сауданы басқару, 3.4.5.21 ред. Ішкі жүйе Стандартты ішк --- 1. Сәйкестендіру Параметр Мәні Объект түрі Анықтамалық (Catalog) Аты ВнешниеПользователи Толық аты Справочник.ВнешниеПользователи / Catalogs.ВнешниеПользователи Синонимі «Сыртқы пайдаланушылар» Конфигурация Қазақстан үшін сауданы басқару, 3.4.5.21 ред. Ішкі жүйе Стандартты ішкі жүйелер кітапханасының (СЖК) «Пайдаланушылар» ішкі жүйесі 1С-те қайдан табуға болады «НСИ және әкімшілендіру» бөлімі → «Сыртқы пайдаланушылар» Навигациялық сілтеме e1cib/list/Справочник.ВнешниеПользователи Мақсаты. Анықтамалық ақпараттық база сыртқы пайдаланушыларының тізімін сақтайды — жүйеде жұмыс істейтін, бірақ ұйымның қызметкерлері болып табылмайтын қатысушылар: контрагенттер, әріптестер, клиенттер, жеткізушілердің өкілдері, веб-кабинет пайдаланушылары және т. б. Анықтамалықтың әр элементі құқық иесі-объектімен (әдетте — Партнёры, Контрагенты немесе ФизическиеЛица анықтамалығының элементімен) байланысады және ақпараттық база пайдаланушысымен (белгісі «Сыртқы» болатын «ИБ пайдаланушысы» метадеректер объектісі) сәйкестендіріледі. Пользователи анықтамалығынан негізгі айырмашылығы: сыртқы пайдаланушылар авторизацияның жеке моделі бойынша қол жеткізеді, оларға «ішкі» рөлдерді тағайындау мүмкін емес, ал жүйеге кіру олар үшін тек базада сыртқы пайдаланушылармен жұмыс істеу белгісі (ИспользоватьВнешнихПользователей тұрақтысы) қосылғаннан кейін ғана рұқсат етіледі. Анықтамалық СЖК-нің типтік механизмі болып табылады және Қазақстан үшін СБ-де ұлттық толықтырусыз пайдаланылады: ол салықтық және бухгалтерлік есепке қатыспайды, сондықтан ҚҚС ставкалары (16%), АЕК/ЕМЗ мәндері, ЖТС/МЗЖ және ҚР шоттары бұл объектіге қолданылмайды — олар қол жеткізу ішкі жүйесіне емес, есептік құжаттарға қатысты. 2. Тақырыптық реквизиттер және кестелік бөліктер Реквизиттер (тақырып) Реквизит Түрі Мақсаты Наименование Жол Сыртқы пайдаланушының тізімдердегі көрінісі. Әдетте иесі-объект бойынша автоматты түрде қалыптасады. Владелец (авторизация ата-анасы) СправочникСсылка (құрама: Партнёры, Контрагенты, ФизическиеЛица және т.б.) Сыртқы пайдаланушы атынан әрекет ететін объект; деректерге қол жеткізу контекстін анықтайды. Недействителен Логикалық Бұғаттау белгісі. Бұғатталған сыртқы пайдаланушы белсенді тізімдерден жасырылады және жүйеге кіре алмайды. Комментарий Жол Еркін мәтіндік ескертпе. ИдентификаторПользователяИБ БірегейИдентификатор Анықтамалық элементінің «ИБ пайдаланушысы» (сыртқы) есептік жазбасымен қызметтік байланысы. Қолмен өзгертілмейді. Подготовлен / СЖК қызметтік реквизиттері Логикалық / өзгелер Кіру баптауының күйін көрсететін техникалық белгілер (парольдің бар болуы, ОЖ/OpenID аутентификациясы және т.б.). «Жеңіл» қызметтік реквизиттердің құрамы (мысалы, аутентификация тәсілдерінің белгілері) нұсқаға тәуелді — СЖК-нің 3.4.5.21 нақты релизінің метадеректер құрамы бойынша нақтыланады. (Тексеруді қажет етеді.) Кестелік бөліктер Кестелік бөлік Мақсаты Контакты (бар болса) Сыртқы пайдаланушының байланыс ақпараты. Қосымша реквизиттер/мәліметтер СЖК-нің «Қасиеттер» механизмімен іске асырылады, анықтамалықтың кестесінде емес, сыртқы мәліметтер регистрлерінде сақталады. Аутентификация деректері (логин, пароль, OpenID/ОЖ бойынша кіру белгілері) анықтамалықта сақталмайды — олар «ИБ пайдаланушысы» объектісіне қатысты және платформа құралдарымен (ЗаписатьПользователяИБ) жазылады. 3. Формалар Форма Мақсаты ФормаЭлемента Сыртқы пайдаланушы картасының негізгі формасы: атауы, иесі-объект, «Недействителен» белгісі, кіруді баптау қосымшасы (логин, аутентификация тәсілі, пароль), құқықтар/қол жеткізу топтары. ФормаСписка Қол жеткізу топтары бойынша сүзгіленген және жарамдылық белгісі бар сыртқы пайдаланушылар тізімі. ФормаВыбора Басқа объектілерде сыртқы пайдаланушыны таңдау (мысалы, қол жеткізу құқықтарын баптау кезінде). ФормаГруппы Сыртқы пайдаланушылар тобының картасы (топтары бар иерархиялық анықтамалық). Кіруді баптау формасы (қызметтік, СЖК-ден) «ИБ пайдаланушысы» есептік жазбасын басқару: кіру үшін аты, 1С:Кәсіпорын/ОЖ/OpenID аутентификациясы, парольді ауыстыруды талап ету. 4. Модульдердің негізгі процедуралары Осы объект үшін жеке қолданбалы BSL-дәлел қоспалмаған, сондықтан төменде — СЖК сыртқы пайдаланушылар анықтамалығының типтік өңдегіштері (объект модулінде, форма модульдерінде және ПользователиСлужебный/ВнешниеПользователи жалпы модулінде іске асырылады). Объект модулі: - ПередЗаписью(Отказ) — сыртқы пайдаланушыларды өзгертуге құқықтарды тексеру, иесі-объектімен байланысты бақылау, «Недействителен» белгісін ИБ есептік жазбасының кіруін бұғаттаумен синхрондау. - ПриЗаписи(Отказ) — ИдентификаторПользователяИБ байланысын өзектілендіру, құқықтар кэшін жаңарту, деректер алмасу үшін өзгерістерді тіркеу. - ПередУдалением(Отказ) — байланысты «ИБ пайдаланушысы» есептік жазбасын жою/ажырату. - ОбработкаЗаполнения(ДанныеЗаполнения) — негіздеме бойынша енгізу кезінде атауды және иесі-объектіні толтыру. Элемент форма модулі: - ПриСозданииНаСервере — кіру бетін дайындау, ИБ есептік жазбасының параметрлерін оқу, ағымдағы пайдаланушының құқықтары бойынша өрістердің көрінуін шектеу. - ПослеЗаписиНаСервере / «Парольді орнату» батырмасының өңдегіштері — ЗаписатьПользователяИБ шақыруы, аутентификация тәсілдерін басқару. Жалпы модуль (ВнешниеПользователи): - ТекущийВнешнийПользователь() — ағымдағы сеанстың сыртқы пайдаланушысына сілтемені қайтарады; RLS қол жеткізуін шектеу үлгілерінде кеңінен пайдаланылады. - ИспользоватьВнешнихПользователей() — базада сыртқы пайдаланушылармен жұмыс істеу қосылған белгісі. - АвторизоватьВнешнегоПользователя(...) — кіру кезінде ИБ есептік жазбасы мен анықтамалық элементін сәйкестендіру қызметтік логикасы. 5. Өткізу және қозғалыстар Анықтамалық өткізілмейді және жинақтау регистрлері, бухгалтерия регистрлері немесе есептік контурдың мәліметтер регистрлері бойынша қозғалыстар қалыптастырмайды. Бұл құжат емес, қол жеткізу ішкі жүйесінің объектісі. Анықтамалық элементімен жанама түрде тек жазу кезінде жаңартылатын СЖК қызметтік мәліметтер регистрлері байланысады: - ГруппыДоступаПользователей / ПользователиГруппДоступа — сыртқы пайдаланушының қол жеткізу топтарына қатысуы (RLS үшін пайдаланылады); - қосымша мәліметтер мен байланыс ақпаратын сақтау регистрлері; - алмасу жоспарлары (РИБ/синхрондау) үшін өзгерістерді тіркеу механизмі. ҚР типтік шоттар жоспарының проводкалары (1210, 1030, 1330, 3310, 3130, 6010, 7010) және салықтық қозғалыстар (ҚҚС 16%, ЖТС, МЗЖ 10%, МЗЖР 3,5%, МӘМС 2%, ӘМС 3%, ӼА 5%, әлеуметтік салық 6%), сондай-ақ ЭСФ/СНТ бұл объектімен қалыптастырылмайды — олар есептік құжаттарда (сату, түсім және т.б.) пайда болады, олармен сыртқы пайдаланушы тек веб-кабинет арқылы өзара әрекеттесе алады. 6. Байланысты объектілер және негіздеме бойынша енгізу Иесі-объектілер (авторизация): - Справочник.Партнёры, Справочник.Контрагенты — СБ-де сыртқы пайдаланушылардың типтік көздері (жеке кабинет арқылы жұмыс істейтін клиенттер/жеткізушілер); - Справочник.ФизическиеЛица — контрагенттердің өкілдері. Байланысты метадеректер объектілері: - «ИБ пайдаланушысы» (сыртқы) — кіру есептік жазбасы, ИдентификаторПользователяИБ арқылы байланысады; - Справочник.ГруппыДоступа, Справочник.ПрофилиГруппДоступа — құқықтарды тағайындау; - қол жеткізу топтары, қосымша мәліметтер және байланыс ақпараты бойынша СЖК регистрлері. Негіздеме бойынша енгізу. Типтік сценарий — Партнёры/Контрагенты/ФизическиеЛица элементі негізінде сыртқы пайдаланушыны құру: ОбработкаЗаполнения өңдегіші иесі-объект пен атауды қойады. Кері негіздеме бойынша енгізу (сыртқы пайдаланушы картасынан құжаттар құру) қарастырылмаған. 7. Кеңейту нүктелері - Конфигурация кеңейтуі: қолдаудан алынбай кеңейтулер механизмі арқылы реквизиттер/формалар қосу; СЖК-нің қайта анықталатын ПользователиПереопределяемый, УправлениеДоступомПереопределяемый модульдері. - Қосымша реквизиттер мен мәліметтер («Қасиеттер» ішкі жүйесі) — метадеректерді өзгертпей сыртқы пайдаланушының қолданбалы атрибуттарын сақтаудың таптал тәсілі. - RLS / қол жеткізуді шектеу: иесі-объект бойынша деректерді бөлу үшін ВнешниеПользователи.ТекущийВнешнийПользователь() пайдаланатын үлгілер. - Сыртқы авторизация қызметтерімен (SSO, OpenID) интеграциялау үшін анықтамалықтың ПередЗаписью/ПриЗаписи оқиғаларына жазылу. - Веб/HTTP-қызметтер және жеке кабинет — клиенттерді онлайн тіркеу кезінде сыртқы пайдаланушыларды бағдарламалық түрде құру және сәйкестендіру. Қайта анықталатын процедуралар мен қызметтік реквизиттердің нақты құрамы 3.4.5.21 релизіндегі СЖК нұсқасына байланысты және дәл осы жинақтың метадеректер құрамы бойынша тексеруді қажет етеді. --- _BuhGPT — ИИ-помощник для бухгалтеров Казахстана: https://buhgpt.kz_