--- title: "1С:Управление торговлей Қазақстан үшін «Қорлар түрлері» анықтамалығы — қорлар есебін қалай баптау және бұзбау" country: KZ lang: kk author: Сапа Т.И. (https://buhgpt.kz/authors/sapa-ti) date: 2026-09-24 canonical: https://buhgpt.kz/suraqtar/spravochnik-vidy-zapasov-v-1s-upravlenie-torgovley-dlya-k-kk source: BuhGPT --- # 1С:Управление торговлей Қазақстан үшін «Қорлар түрлері» анықтамалығы — қорлар есебін қалай баптау және бұзбау > **TL;DR:** 3.4.5.21 релизінде «Қазақстан үшін сауда менеджменті» (3.4 редакциясы) тексерілді. Сіз тауардың түсуін өткізесіз, ал бағдарлама оны 1330 «Тауарлар» шотының орнына 1310 «Шикізат пен материалдар» шотына қояды. Айналымда өкедала: қайта сату үшін сатып алынған тауар материалдар ре --- 3.4.5.21 релизінде «Қазақстан үшін сауда менеджменті» (3.4 редакциясы) тексерілді. Сіз тауардың түсуін өткізесіз, ал бағдарлама оны 1330 «Тауарлар» шотының орнына 1310 «Шикізат пен материалдар» шотына қояды. Айналымда өкедала: қайта сату үшін сатып алынған тауар материалдар ретінде тұрып қалады, сату кезінде өзіндік құн 7010-ға есептен шығарылмайды. Сіз номенклатура карточкасына кіресіз — онда «Қорлар түрі» өрісінде дұрыс емес мән тұр. Дәл осы анықтамалық әрбір позицияның қай шотқа түсетінін және түсу, ауыстыру мен өткізу кезінде қалай әрекет ететінін шешеді. Оның қалай құрылғанын және өткізбелердің өздігінен қалыптасуы үшін оны бір рет қалай баптау керектігін қарастырайық. 1. Мақсаты «Қорлар түрлері» — сіздің номенклатураңызды регламенттелген есеп үшін топтарға бөлетін классификатор: тауарлар, материалдар, дайын өнім, ыдыс, комиссиядағы тауарлар. Әрбір түрге есеп шоттары мен табыс/шығыс шоттары бекітілген. Дәл қорлар түрі, тауардың атауы емес, түсу мен сату кезіндегі өткізбелерді анықтайды. 2. Қайдан табуға болады - Бөлім: «НСИ және әкімшілендіру» → «НСИ және бөлімдер баптаулары» → «Номенклатура» → «Қорлар түрлері» сілтемесі. Кейбір құрастыруларда тізім «Қаржылық нәтиже және контроллинг» → «Есеп баптаулары» → «Есеп шоттарын баптау» арқылы ашылады. - Номенклатура карточкасынан: «Қорлар түрі» реквизиті — таңдау көрсеткіші сол анықтамалықты ашады. - 1С тікелей навигациялық сілтемесі: e1cib/list/Справочник.ВидыЗапасов. Оны көшіріп алыңыз, «Сервис» → «Навигациялық сілтеме бойынша өту» түймесін басыңыз (кейбір құрастыруларда Ctrl+Shift+F) және қойыңыз — тізім бірден ашылады. 2а. Өз релизіңізді қалай білуге болады «Анықтама» → «Бағдарлама туралы» (немесе оң жақ жоғарғы бұрыштағы i белгішесі). Ашылған терезеде жоғарғы жол — платформа нұсқасы (мысалы, 8.3.24), төменде — «Қазақстан үшін сауда менеджменті, 3.4 редакциясы (3.4.5.21)». Бұл әдістеме 3.4.5.21 релизіне арналып жазылған. Сізде басқа болса — өрістердің орналасуы және баптаулардың бір бөлігі өзгеше болуы мүмкін. 3. Қалай толтыру керек Анықтамалықты ашасыз, «Құру» түймесін басасыз. Өрістер аз, бірақ әрқайсысы өткізбелерге әсер етеді. Өріс Міндетті Не үшін керек және қателессе не болады Атауы ✅ Иә Қорлар түрі тізімдерде және номенклатура карточкасында осылай көрінеді. Түсінікті етіп жасаңыз: «Қайта сатуға арналған тауарлар», «Материалдар», «Қайтарымды ыдыс». Егер түсініксіз аталса («1-түр»), қоймашы мен бухгалтер кездейсоқ таңдайды — басқа шотқа түседі. Қорлар түрі ✅ Иә Негізгі өріс. Алдын ала анықталған тізімнен таңдайсыз: Тауарлар, Материалдар, Дайын өнім, Жартылай фабрикаттар, Ыдыс, Қайтарымды ыдыс, Комиссияға қабылданған тауарлар, Комиссияға берілген тауарлар, Орнатылатын жабдық. Түрге байланысты позиция қойма және қаржы регистрлерінде, баланстық/баланстан тыс шоттарда қалай көрінетіні анықталады. Мұндағы қате = сатуға арналған тауар материал ретінде есептеліп, дұрыс өзіндік құн бермейді. Қорларды есепке алу шоты ✅ Иә (регл. есеп үшін) Түскенде құн қойылатын баланстық шот: тауарлар үшін 1330, шикізат пен материалдар үшін 1310, дайын өнім үшін 1320, өзге қорлар үшін 1350. Қате шот — баланстың «Қорлар» бөлімі бұрмаланады. Сатудан түскен табыс шоты ✅ Иә Әдетте 6010 «Өнімді өткізуден және қызмет көрсетуден түскен табыс». Сату кезінде табыс өткізбесінің кредитіне қойылады. Сатылған тауарлардың өзіндік құны шоты ✅ Иә 7010 «Сатылған өнімнің және көрсетілген қызметтердің өзіндік құны». Осы шот бойынша тиеу кезінде қордың құны есептен шығарылады. Баланстан тыс есеп / комиссия Түріне байланысты Комиссиялық және комиссияға берілген түрлер үшін баланстан тыс шоттарда есеп қосылады — бөгде тауар сіздің балансыңызға түспеуі керек. Топ (аталық) ❌ Жоқ Анықтамалық иерархиялық. Ыңғайлылық үшін топтастырыңыз, өткізбелерге әсер етпейді. Әрекеттер тәртібі: Атауы → Қорлар түрін таңдайсыз → есеп, табыс және өзіндік құн шоттарының автоматты қойылғанын тексересіз → «Жазу және жабу». Одан кейін номенклатура карточкасында (немесе номенклатура тізімінен «Қорлар түрін орнату» топтық өңдеуі арқылы) позицияларға түрді тағайындайсыз. Практикалық кеңес: «әрбір тауарға» қорлар түрін көбейтпеңіз. Бүкіл базаға 4–6 түр жеткілікті. Түрлерге бөлу тек әртүрлі есеп шоттары немесе әртүрлі салық салу тәртібі қажет болғанда ғана жасалады. 4. Өткізбелермен талданған мысал Сіз «Қайта сатуға арналған тауарлар» қорлар түрін құрдыңыз: түрі — Тауарлар, есеп шоты — 1330, табыс — 6010, өзіндік құн — 7010. Оны «ВВГ 3×2,5 кабелі» позициясына тағайындадыңыз. Түсу. «Тауарлар мен қызметтерді сатып алу» құжаты: 5 000 ₸-ден 100 м = 500 000 ₸, ҚҚС 16 % = 80 000 ₸, барлығы 580 000 ₸. Қорлар түрі = «Тауарлар» болғандықтан, бағдарлама мыналарды қалыптастырады: Дт Кт Сома, ₸ Мазмұны 1330 3310 500 000 Тауарлар қорлар түрінен шотқа қабылданды 1420 3310 80 000 Есепке алынатын ҚҚС (16 %) Жеткізуші ЭСФ АЖ-де ЭШФ жазып беруге, ал тауар тізімде болса, ЖЖТН ресімдеуге міндетті — сіз оларды «Электрондық құжаттар» бөлімінде қабылдайсыз. Өткізу. 8 000 ₸-ден 100 м = 800 000 ₸ + ҚҚС 16 % = 128 000 ₸, барлығы 928 000 ₸ сатылды. Қорлар түрі табыс пен өзіндік құн шоттарын автоматты қойды: Дт Кт Сома, ₸ Мазмұны 1210 6010 800 000 Өткізуден түскен табыс (қорлар түрінен шот) 1210 3130 128 000 Төленуге тиіс ҚҚС (16 %) 7010 1330 500 000 Өзіндік құн 1330-нан 7010-ға есептен шығарылды Назар аударыңыз: өткізбелердегі бірде-бір шот қолмен енгізілмеген. Барлығы «Қайта сатуға арналған тауарлар» қорлар түрінен алынды. Сіз онда «Материалдар» түрін қойсаңыз — тауар 1310-ға түсер еді, ал сату кезінде 7010 дұрыс қалыптаспас еді. 5. Қолдану нұсқалары (қорлар түрлері) Анықтамалық — құжат емес, оның «операция түрлері» жоқ, бірақ қорлар түрі есеп сценарийін белгілейді: - Тауарлар — сату-сатып алу, 1330 шоты, өзіндік құн 7010-да. - Материалдар / Шикізат — 1310 шоты, өндіріске немесе шығыстарға есептен шығарылады. - Дайын өнім — 1320, өндірістен кіріске алынады. - Жартылай фабрикаттар — 1330 тобы/1340, қайта өңдеу үшін. - Ыдыс, қайтарымды ыдыс — жеке есеп, көбіне сатуға ҚҚС әсерінсіз. - Комиссиядағы тауарлар (қабылданған/берілген) — баланстан тыс есеп, бөгде меншік балансқа түспейді. - Орнатылатын жабдық — монтаждау үшін, қайта сату үшін емес. 6. Осы анықтамалық арқылы не қалыптасады Анықтамалықтың өзі өткізілмейді — қозғалыстарды оған сілтеме жасайтын құжаттар қалыптастырады. Қорлар түрі мыналарды басқарады: - «Сатып алу», «Өткізу», «Ауыстыру», «Есептен шығару», «Кіріске алу» құжаттарындағы өткізбелерді — қандай есеп, табыс, өзіндік құн шоты автоматты қойылады. - Регистрлерді: «Қоймалардағы тауарлар», «Тауарлардың өзіндік құны», «Сатудан түскен түсім мен өзіндік құн», «Өзге шығыстар» — қорлар түрі аналитика ретінде беріледі. - Жанама — ЭШФ мен ЖЖТН: қорларды жіктеу және тауардың шығу тегі белгісі тиеу кезінде виртуалды қойманың және ЖЖТН жолдарының толтырылуына әсер етеді, дегенмен электрондық құжаттардың өзін өткізу/ауыстыру құжаттары қалыптастырады, анықтамалық емес. 7. Баспа формалары Анықтамалықтың өз баспа формалары жоқ — бұл классификатор. Қорлар түрінің қалай жұмыс істегенін есептер арқылы тексеруге болады: - Шот бойынша айналым-сальдо ведомосі (1330, 1310, 7010, 6010). - Қоймалардағы тауарлар бойынша ведомость. - Тауарлардың өзіндік құны. - Жалпы пайда (қорлар түрлері бөлінісінде). 8. Жиі кездесетін қателер «Номенклатура / қорлар түрі үшін есеп шоты толтырылмаған» — түсуді өткізу кезінде. Себебі: қорлар түрінде 1330 (немесе басқа) шот көрсетілмеген. Қорлар түрін ашыңыз, есеп, табыс және өзіндік құн шоттарын толтырыңыз, құжатты қайта өткізіңіз. «“Қорлар түрі” өрісі толтырылмаған» номенклатура карточкасында. Қорлар түрі жоқ тауар регламенттелген есеп бойынша өткізілмейді. Түрді тағайындаңыз — қолмен немесе номенклатура тізімінен «Қорлар түрін орнату» өңдеуі арқылы. Тауар 1330-нің орнына 1310-ға түсті. Қорлар түрінде «Материалдар» түрі таңдалған. «Тауарлар» түрімен дұрыс түр құрыңыз және позицияларды қайта тағайындаңыз, содан кейін кезең бойынша құжаттарды қайта өткізіңіз. Комиссиялық тауар балансқа түсіп кетті. Комиссияға қабылданғаны үшін тиісті түрі бар және баланстан тыс есебі бар түр қажет. Әйтпесе бөгде тауар сіздің қорларыңыз бен ҚҚС-ты ұлғайтады. Түрлердің қайталануы. «Әрбір брендке» 30 түр таратқансыз — шоттар бірдей, ал есептер оқылмайды. Нақты әртүрлі шоттар мен салық сценарийлері саны бойынша ғана түр қалдырыңыз. 9. Жиі қойылатын сұрақтар 1. «Қорлар түрі» «Номенклатура түрінен» немен ерекшеленеді? Номенклатура түрі позицияның қасиеттері мен түрін белгілейді (тауар/қызмет, реквизиттер жиынтығы), ал қорлар түрі — регламенттелген есеп үшін есеп шоттарын белгілейді. Бұлар жұппен жұмыс істейтін әртүрлі анықтамалықтар. 2. Тауардың қорлар түрін кейінге қалдырып өзгертуге бола ма? Иә, бірақ өзгертілгеннен кейін кезең бойынша құжаттарды қайта өткізу керек, әйтпесе ескі қозғалыстар бұрынғы шоттарда қалады да, айналым сәйкес келмейді. 3. Қайта сатуға арналған тауарлар үшін қандай шот қою керек? 1330 «Тауарлар». Табыс — 6010, өзіндік құн — 7010. Шикізат пен материалдар үшін — 1310, дайын өнім үшін — 1320. 4. Неге сату кезінде өзіндік құн қалыптаспайды? Көбіне қорлар түрінде өзіндік құн шоты (7010) толтырылмаған немесе қорлар түрі «Тауарлар»/«Өнім» емес. Түр карточкасын тексеріп, өткізуді қайта өткізіңіз. 5. Қорлар түрі ҚҚС мөлшерлемесіне әсер ете ме? Жоқ. ҚҚС мөлшерлемесі (2026 жылы — 16 %) номенклатурада және құжаттарда белгіленеді. Қорлар түрі тек есеп пен өзіндік құн шоттары үшін жауап береді. 6. Комиссиялық тауарды қалай есепке алу керек? «Комиссияға қабылданған тауарлар» түрімен жеке қорлар түрін құрыңыз — ол баланстан тыс шотта жүргізіледі және сіздің балансыңыз бен есепке алынатын ҚҚС-қа түспейді. 7. Базада қанша қорлар түрі қажет? Әдетте 4–6: тауарлар, материалдар, дайын өнім, ыдыс, комиссия. Көбірек тек әртүрлі шоттар немесе салық сценарийлері қажет болғанда ғана құрылады. 8. Анықтамалық ЭШФ немесе ЖЖТН қалыптастыра ма? Анықтамалықтың өзі — жоқ. Электрондық құжаттарды (ЭСФ АЖ-дегі ЭШФ, ЖЖТН) өткізу және ауыстыру құжаттары қалыптастырады. Бірақ қорларды дұрыс жіктеу виртуалды қойма мен ЖЖТН жолдарын дұрыс толтыруға көмектеседі. 9. Пайдаланылмайтын қорлар түрін жоюға бола ма? Жоюға белгі қойып, «Белгіленген объектілерді жою» іске қосыңыз. Егер түр өткізілген құжаттарда пайдаланылған болса, сілтемелер бар кезде бағдарлама жоюға рұқсат бермейді. 10. Номенклатураға қорлар түрін жаппай қайда тағайындауға болады? Номенклатура тізімінде позицияларды белгілеңіз → «Тағы да» → «Қорлар түрі» реквизитін топтық өзгерту. Осылайша әрбір карточканы ашудың қажеті жоқ. 10. Аралас объектілер - Негізінде / байланыста: «Номенклатура» анықтамалығы («Қорлар түрі» реквизиті), «Номенклатураның есеп шоттарын баптау». - Қорлар түрін пайдаланады: «Тауарлар мен қызметтерді сатып алу», «Тауарлар мен қызметтерді өткізу», «Тауарларды ауыстыру», «Тауарларды кіріске алу/есептен шығару», «Ауысым бойынша өндіріс есебі». - Нәтижені көрсетеді: айналым-сальдо ведомосі, «Тауарлардың өзіндік құны», «Жалпы пайда», ҚҚС бойынша регламенттелген есептер. Өз релизіңізді қалай білуге болады: «Анықтама» → «Бағдарлама туралы» — онда платформа нұсқасы мен конфигурация релизі көрсетілген. Нұсқаулық «Қазақстан үшін сауда менеджменті», 3.4 редакциясы, 3.4.5.21 релизі үшін өзекті. Басқа релиздерде қорлар түрлерінің тізімі және өрістердің орналасуы өзгеше болуы мүмкін. --- _BuhGPT — ИИ-помощник для бухгалтеров Казахстана: https://buhgpt.kz_