--- title: "ТабысШығысФинансыЕсебіТоптары» анықтамалығы (Қазақстанға арналған СБ 3.4)" country: KZ lang: kk author: Сапа Т.И. (https://buhgpt.kz/authors/sapa-ti) date: 2026-09-23 canonical: https://buhgpt.kz/suraqtar/spravochnik-gruppyfinansovogouchetadohodovrashodov-ut-dly-kk source: BuhGPT --- # ТабысШығысФинансыЕсебіТоптары» анықтамалығы (Қазақстанға арналған СБ 3.4) > **TL;DR:** 1. Сәйкестендіру Параметр Мәні Объект түрі Анықтамалық (Catalog) Аты ГруппыФинансовогоУчетаДоходовРасходов Толық аты Справочник.ГруппыФинансовогоУчетаДоходовРасходов Синоним «Кірістер/шығыстардың қаржылық есебін баптау топтары» Конфигурация Қазақстанға арналған сауданы басқару --- 1. Сәйкестендіру Параметр Мәні Объект түрі Анықтамалық (Catalog) Аты ГруппыФинансовогоУчетаДоходовРасходов Толық аты Справочник.ГруппыФинансовогоУчетаДоходовРасходов Синоним «Кірістер/шығыстардың қаржылық есебін баптау топтары» Конфигурация Қазақстанға арналған сауданы басқару, ред. 3.4.5.21 Ел / есептік ерекшелік Қазақстан Республикасы, 2026 Есеп валютасы теңге (₸) Мақсаты. Анықтамалықта кірістер мен шығыстардың қаржылық есебін баптау топтары сақталады — операциялық құжаттарды (сатылымдар, түсімдер, есептен шығарулар, қызмет көрсету) реттелетін/қаржылық есеп параметрлерімен байланыстыратын аналитикалық кілттер: кірістер мен шығыстар шоттары, кірістер/шығыстар баптары, қызмет бағыттары және өткізбелерде көрсету ережелері. Бұл — қаржылық есеп кіші жүйесінің классикалық «баптау» анықтамалығы: ол өзі қозғалыс тудырмайды, бірақ дәл оның элементтеріне номенклатура, номенклатура түрлері, келісімдер мен ұйымдар «байланады», сол арқылы кезеңді жабу және өткізбелерді қалыптастыру кезінде жүйе соманы қай есеп шотына (6010, 7010 және т.б.) және қай бап бойынша жатқызу керектігін біледі. 1С-те қайдан табуға болады. «Қызметтік кіші жүйелер» бөлімі → «Кірістер/шығыстардың қаржылық есебін баптау топтары». Навигациялық сілтеме: e1cib/list/Справочник.ГруппыФинансовогоУчетаДоходовРасходов. Анықтамалық қызметтік (баптау) кіші жүйелерге жатады, сондықтан интерфейсте ол қаржылық есепті әкімшілендіру құқығы бар пайдаланушыларға қолжетімді және әдетте қатардағы сату менеджеріне көрсетілмейді. 2. Деректемелер және кестелік бөліктер Анықтамалық «қаржылық есеп баптаулары» типтік схемасы бойынша құрылған: тақырыптама деректемелері топты сәйкестендіруді белгілейді, ал шоттарда көрсету параметрлері анықтамалық элементімен байланысты жеке мәліметтер регистрлеріне (көрсету ережелері) шығарылған. Төменде — өрістердің мақсаты. 2.1. Стандартты деректемелер Деректеме Түрі Мақсаты Код Жол Элементтің ішкі идентификаторы. Наименование Жол Баптау тобының атауы, таңдау тізімдерінде көрсетіледі. ПометкаУдаления Логикалық Жоюға белгі қою белгісі. Предопределённый — Баптау топтарының бір бөлігі типтік операциялар үшін алдын ала анықталған түрде жеткізілуі мүмкін. 2.2. Тақырыптама деректемелері Деректеме Түрі Мақсаты Организация СправочникСсылка.Организации Баптау қолданылатын ұйым (топ ұйымға байланған болса). ВидДеятельности / НаправлениеДеятельности Сілтеме Басқарушылық есеп үшін кіріс/шығысты бағыт бойынша жіктеу. СтатьяДоходов СправочникСсылка.СтатьиДоходов Кіріс қаржылық нәтижелер есептілігіне түсетін бап. СтатьяРасходов СправочникСсылка.СтатьиРасходов Шығыстарға арналған бап (өзіндік құн, коммерциялық, өзге). Комментарий Жол Топтың мақсатын еркін сипаттау. 2.3. Кестелік бөліктер / байланысты жазбалар жиынтығы ҚР-ға арналған СБ-дегі шоттарда көрсету ережелері, әдетте, анықтамалықтың бағандарымен емес, байланысты мәліметтер регистрлерімен (мысалы, «Кірістер мен шығыстарды есепке алу шоттары») беріледі, онда әрбір топ үшін мыналар көрсетіледі: Өріс Мақсаты ҚР үшін типтік мән Кірістер шоты Өткізуден түскен кірісті есепке алу шоты 6010 «Өнім өткізуден және қызмет көрсетуден түскен кіріс» Шығыстар / өзіндік құн шоты Өзіндік құнды есептен шығару шоты 7010 «Өткізілген өнім мен қызметтердің өзіндік құны» ҚҚС шоты Өткізу бойынша ҚҚС есебі шоты 3130 «ҚҚС» Аналитика (субконто) Бап, номенклатуралық топ, бөлімше — Нақты жинақта тексеруді қажет етеді: кестелік бөліктердің дәл құрамы мен ережелердің мәліметтер регистріне шығарылуы 3.4.x тармақтары арасында өзгеше болуы мүмкін — 3.4.5.21 нұсқасының конфигураторы бойынша нақтылаңыз. 3. Пішіндер Пішін Мақсаты ФормаСписка Баптау топтарын қарау және іріктеу, элементке өту, жоюға белгі қою. e1cib/list/Справочник.ГруппыФинансовогоУчетаДоходовРасходов арқылы ашылады. ФормаЭлемента Бір топты өңдеу: атауы, ұйымы, кірістер/шығыстар баптары, есеп шоттарын байланыстыру. ФормаВыбора Пайдаланушы объект үшін қаржылық есеп тобын таңдағанда басқа объектілерден (номенклатура, номенклатура түрлері, келісімдер) шақырылады. ФормаГруппы (иерархия кезінде) Анықтамалық иерархиялы болса, топ-қалтаны өңдеу. 4. Модульдердің негізгі процедуралары Ұсынылған дәлелдемеде модульдердің (BSL) бағдарламалық коды берілмеген — тек мақсаты бойынша фасет келтірілген. Сондықтан төменде осындай түрдегі анықтамалыққа арналған типтік өңдегіштер тізілген; пысықтау кезінде 3.4.5.21 жинағының нақты модульдерімен салыстырыңыз. Объект модулі (МодульОбъекта): - ОбработкаЗаполнения(ДанныеЗаполнения, ...) — негіздеме бойынша енгізу кезінде немесе әдепкі бойынша баптарды/шоттарды алдын ала толтыру. - ОбработкаПроверкиЗаполнения(Отказ, ПроверяемыеРеквизиты) — жазу алдында кірістер/шығыстар шоты мен бапты міндетті толтыруды бақылау. - ПередЗаписью(Отказ) — баптаулардың қайшылықсыздығын тексеру (мысалы, кірістер шоты ҚР шоттар жоспарының кірістер класына жатуы тиіс). Менеджер модулі (МодульМенеджера): - ПолучитьГруппуФинансовогоУчёта(...) / құжат үшін баптауды таңдау көмекші функциялары — ұйым/номенклатура/операция бойынша элементті қайтарады. - Баспа/қызметтік деректерді толтыру өңдегіштерінің процедуралары. Элемент пішінінің модулі: - ПриСозданииНаСервере — ұйымның есеп саясатына байланысты өрістердің көрінуін баптау. - «Ұйым», «Кірістер бабы», «Шығыстар бабы» деректемелерінің ПриИзменении өңдегіштері — тәуелді өрістерді синхрондау және шоттардың қолжетімділігі. 5. Өткізу және қозғалыстар Анықтамалық — баптаушы, ол құжат емес және регистрлер бойынша өзінің қозғалыстарын қалыптастырмайды. Оның элементтері басқа объектілерді өткізуге қатысады: өткізу/түсім құжаттарын және кезеңді жабудың реттелген операцияларын өткізу кезінде жүйе қаржылық есеп тобы бойынша өткізбелерге арналған шоттар мен баптарды анықтайды. Баптау тобы «қосылатын» типтік өткізбелер (ҚР шоттар жоспары, ҚҚС ставкасы 16 %): Тауарларды сатып алушыға өткізу («Тауарлар мен қызметтерді өткізу» құжаты): Дт Кт Мазмұны 1210 6010 Сатып алушылардың қысқа мерзімді ДБ-на түсім (өткізуден түскен кіріс) көрсетілді 1210 3130 16 % ставка бойынша төленуге тиіс ҚҚС есептелді 7010 1330 Өткізілген тауарлардың өзіндік құны есептен шығарылды Жеткізушіден тауарлардың түсуі: Дт Кт Мазмұны 1330 3310 Тауарлар қоймаға кіріске алынды 1420 3310 Есепке алынуға жататын ҚҚС есепке алынды (16 %) Төлем / ақша түсімі: Дт Кт Мазмұны 1030 1210 Сатып алушыдан ағымдағы шотқа төлемнің түсуі 3310 1030 Жеткізушіге төлем ҚҚС есептеу мысалы (ҚР 2026 жылғы ставкасы = 16 %). ҚҚС-сыз 1 000 000 ₸ сомасына тауар жөнелту: ҚҚС = 1 000 000 × 16 % = 160 000 ₸; сатып алушыдан алынуға тиіс — 1 160 000 ₸ (Дт 1210 Кт 6010 — 1 000 000 ₸; Дт 1210 Кт 3130 — 160 000 ₸). Дәл осы қаржылық есеп тобында берілген кірістер (6010) және шығыстар/өзіндік құн (7010) шоттарының өрістері осы өткізбелерге қойылады. Электрондық құжаттар бөлек тетіктермен қалыптастырылады: ЭШФ (ЭШФ АЖ-дегі электрондық шот-фактура) және ТЖЖ (тауарларға ілеспе жүкқұжат) өткізу/жылжыту құжаттарына жазылады және сол сомалар мен ҚҚС ставкасын қолданады. 6. Байланысты объектілер және негіздеме бойынша енгізу Анықтамалыққа сілтеме жасайды (қаржылық есеп тобын деректеме/баптау ретінде пайдаланады): - «Номенклатура», «Номенклатура түрлері» анықтамалығы — тауар/қызмет үшін кірістер/шығыстар шоттарын анықтау. - «Клиенттермен/жеткізушілермен келісімдер» — контрагент бойынша баптауды қайта анықтау. - «Кірістер баптары», «Шығыстар баптары» — қаржылық нәтиженің аналитикасы. - Өткізу, түсім, қызмет көрсету, есептен шығару құжаттары — өткізу кезінде баптауды оқиды. - Қаржылық есеп кіші жүйесінің мәліметтер регистрлері («Кірістер мен шығыстарды есепке алу шоттары»). Негіздеме бойынша енгізу. Баптаушы анықтамалық үшін негіздеме бойынша енгізу тән емес; толтыру әдетте қаржылық есеп әкімшісімен қолмен немесе жеткізілімнің алдын ала анықталған деректерімен орындалады. Кері енгізу (топ негізінде құжаттар жасау) қарастырылмаған. 7. Кеңейту нүктелері - Конфигурация кеңейтулері (қолдаудан шығармай): топ деректемелерін қосу (мысалы, қосымша аналитикалық белгі), ПередЗаписью/ОбработкаПроверкиЗаполнения оқиғаларына жазылу. - Қаржылық есептің қайта анықталатын модульдері: топты және шоттарды таңдау ережелерін қаржылық есеп кіші жүйесінің жалпы модульдерінде қосымша баптауға болады. - Қосымша деректемелер мен мәліметтер (қасиеттер тетігі) — метадеректерді өзгертпей салалық аналитика үшін. - Есепке алу шоттарының мәліметтер регистрлері — код бойынша пысықтаусыз «топ → ҚР шоттары» (6010/7010/3130 және т.б.) сәйкестігін баптаудың негізгі штаттық нүктесі. - 2026 жылға арналған ҚР салықтық параметрлерін (ҚҚС 16 %, ЖТС, МЗЖ және т.б.) өзгерткен кезде ставкалар анықтамалықтары мен есеп саясаты бапталанады, ал қаржылық есеп тобы соманы тек қажетті шоттарға бағыттайды. Тексеруді қажет етеді: алдын ала анықталған элементтердің бар-жоғы және 3.4.5.21 жинағындағы мәліметтер регистрлерінің дәл құрамы — конфигуратор бойынша салыстырыңыз. --- _BuhGPT — ИИ-помощник для бухгалтеров Казахстана: https://buhgpt.kz_