---
title: "Неліктен еңбекке жарамсыздық парағындағы сома 66000×3-ке сәйкес келмейді: 2026 жылғы шектеулер мен есептеу тәртібі"
country: KZ
lang: kk
author: Сапа Т.И. (https://buhgpt.kz/authors/sapa-ti)
date: 2026-09-08
canonical: https://buhgpt.kz/suraqtar/pochemu-summa-v-bolnichnom-liste-ne-sovpadaet-s-66000-3-kk
source: BuhGPT
---

# Неліктен еңбекке жарамсыздық парағындағы сома 66000×3-ке сәйкес келмейді: 2026 жылғы шектеулер мен есептеу тәртібі

> **TL;DR:** Төлем сомасындағы айырмашылықтың себебі Тәжірибеде бухгалтерлер мен кадр мамандары еңбекке жарамсыздық парағы бойынша есептелген соманың күтілген нәтижеден (мысалы, 66000×3) алшақ болуына жиі тап болады. Бұл жағдайда айырмашылық бағдарламалық қатеден немесе техникалық ақаудан 

---

Төлем сомасындағы айырмашылықтың себебі
Тәжірибеде бухгалтерлер мен кадр мамандары еңбекке жарамсыздық парағы бойынша есептелген соманың күтілген нәтижеден (мысалы, 66000×3) алшақ болуына жиі тап болады. Бұл жағдайда айырмашылық бағдарламалық қатеден немесе техникалық ақаудан емес, Қазақстан Республикасының қолданыстағы заңнамалық шектеулерінен туындап отыр. Бұл — заңнамалық алгоритмнің дұрыс орындалуының көрінісі.2026 жылдан бастап Қазақстанда уақытша еңбекке жарамсыздық бойынша жәрдемақының мөлшерін есептеу кезінде қатаң нормативтік шектеу қолданылады: төлемнің жалпы сомасы тиісті күнтізбелік жылға белгіленген 25 айлық есептік көрсеткіштен ( АЕК/МРП ) аспауы тиіс. Қызметкердің жалақы деңгейі және одан аударылған  ӘҚ  (Әлеуметтік аударымдар) мен  БЖЗҚ  жарналары қаншалықты жоғары болса да, заңмен бекітілген «төбеден» артық төлеуге жол берілмейді.
Есептеу механизмі қалай жұмыс істейді
Есептеу алгоритмі екі негізгі кезеңнен тұрады және бұл процесс бухгалтерлік бағдарламада автоматтандырылған:
Нақты орташа табысты анықтау:  Алдымен жүйе қызметкердің өткен кезеңдегі нақты есептелген табысы негізінде орташа күндік табысты есептейді. Берілген мысалда 66000×3 деректері орташа табысты есептеуге алынатын объект ретінде қарастырылады. Айта кетерлігі, бұл сомадан  ЖТС  (Жеке табыс салығы) ұсталғанға дейінгі есептеулер заңнамаға сәйкес жүргізіледі.
Шекті мәнді (лимитті) қолдану:  Есептелген қорытынды сома заңмен белгіленген шекті мәнмен — 25 АЕК-пен салыстырылады. Егер математикалық есептеу нәтижесі (мысалы, 198 000 теңге) осы лимиттен асып кетсе, жүйе оны автоматты түрде заң рұқсат еткен ең жоғарғы деңгейге дейін түзетеді.Дереккөздегі  108 125  сомасы — бұл бастапқы деректерді тікелей көбейтудің нәтижесі емес, 2026 жылға арналған 25 АЕК мөлшеріндегі заңды шектеу сомасы. Егер заңнамада мұндай шектеу болмағанда, сома 66000×3 көрсеткішіне толық сәйкес келер еді. Дегенмен, қазіргі есептеу моделінде 25 АЕК лимиті басымдыққа ие.
Жиі қойылатын сұрақтар
— Құрметті сарапшы, бағдарламада бұл шектеуді қолмен өшіруге бола ма?  — Жоқ, бұл мүмкін емес. Бұл бағдарламалық баптауларға тәуелді емес, ҚР заңнамасының тікелей императивті талабы. Еңбекке жарамсыздық бойынша жәрдемақыны есептеу кезінде бағдарлама осы нормативтік-құқықтық актілерді қатаң сақтауға бағдарламаланған.— 108 125 сомасының 25 АЕК лимиті екенін қалай тексеруге болады?  — Мұны тексеру үшін 2026 жылға белгіленген бір АЕК мөлшерін 25-ке көбейтуіңіз керек. Шыққан нәтижені бағдарлама шығарған сомамен салыстырсаңыз, оның тиісті шекті мәнге дәл келетініне көз жеткізесіз. Бұл — есептеудің ашықтығын растайтын ең сенімді әдіс.— Бұл орташа күндік табыс қате есептелгенін білдіре ме?  — Жоқ, әріптес, алаңдауға негіз жоқ. Орташа күндік табыс қызметкердің нақты табысы мен жұмыс істеген уақыты негізінде мүлтіксіз есептеледі. Тек қорытынды төлем сомасы ғана заңда белгіленген жоғарғы шек бойынша шектеледі. Яғни, есептеу процесі дұрыс, бірақ төлем мөлшері заң шеңберінен шықпайды.

---
_BuhGPT — ИИ-помощник для бухгалтеров Казахстана: https://buhgpt.kz_