--- title: "БастапқыСұраныстыТалдау» («Бастапқы сұраныс») есебі — техникалық сипаттама" country: KZ lang: kk author: Сапа Т.И. (https://buhgpt.kz/authors/sapa-ti) date: 2026-10-14 canonical: https://buhgpt.kz/suraqtar/otchet-analizpervichnogosprosa-pervichnyy-spros-tehniches-kk source: BuhGPT --- # БастапқыСұраныстыТалдау» («Бастапқы сұраныс») есебі — техникалық сипаттама > **TL;DR:** 1. Объектіні сәйкестендіру Параметр Мәні Объект түрі Есеп (Отчет) Атауы АнализПервичногоСпроса Толық жолы Reports.АнализПервичногоСпроса / Отчет.АнализПервичногоСпроса Синонимі «Бастапқы сұраныс» Конфигурация Қазақстанға арналған сауданы басқару, 3.4.5.21 редакциясы Интерфейс --- 1. Объектіні сәйкестендіру Параметр Мәні Объект түрі Есеп (Отчет) Атауы АнализПервичногоСпроса Толық жолы Reports.АнализПервичногоСпроса / Отчет.АнализПервичногоСпроса Синонимі «Бастапқы сұраныс» Конфигурация Қазақстанға арналған сауданы басқару, 3.4.5.21 редакциясы Интерфейс бөлімі Қызметтік ішкі жүйелер → «Бастапқы сұраныс» Навигациялық сілтеме e1cib/list/Отчет.АнализПервичногоСпроса Мақсаты. Есеп тауарларға деген бастапқы — қанағаттандырылмаған және алғаш рет тіркелген — сұранысты, яғни тапсырыс құжаттарымен, сатып алушылардың өтініштерімен және ішкі қажеттіліктермен тауар қорынан немесе сатып алу арқылы қамтамасыз етілгенге дейін тіркелген қажеттілікті талдауға арналған. Есеп номенклатура, сипаттамалар, сатып алушылар, менеджерлер және кезеңдер бөлінісінде мәлімделген қажеттілік көлемін көрсетіп, қанша тауар сұратылғанын, қаншасы қамтамасыз етілгенін, қаншасы қабылданбағанын немесе қамтамасыз етілмей қалғанын және бастапқы сұраныстың қалай өзгеретінін бағалауға көмектеседі. Объект ақпараттық базаның деректерін оқиды және біріктіреді. Талдауға арналған деректер 5-бөлімде көрсетілген бастапқы құжаттарды тіркеу және өңдеу кезінде пайда болады. 2. Деректемелер және деректер құрылымы Есепте құжат ұғымындағы тақырып деректемелері мен кестелік бөліктер жоқ. Оның құрылымы деректерді құрастырудың негізгі схемасымен — ОсновнаяСхемаКомпоновкиДанных — және оның баптауларымен айқындалады. Төменде осы сыныптағы есепке арналған үлгілік құрам берілген. 2.1. Схема параметрлері (тақырып деректемелерінің баламасы) Параметр Мақсаты НачалоПериода / КонецПериода (Период) Бастапқы сұранысты талдау аралығы Организация Сатушы ұйым бойынша шектеу Склад Қойма немесе қолжетімділік тобы бойынша шектеу Менеджер Тапсырыс немесе өтініш бойынша жауапты менеджер Партнёр / Контрагент Сұранысы тіркелген сатып алушы Номенклатура / ВидНоменклатуры Тауарлар бойынша сүзгі ВалютаОтчёта Сомаларды көрсету валютасы; әдепкі бойынша — теңге, ₸ 2.2. Өрістер (деректер жиынтығының ресурстары мен өлшемдері) Өріс Рөлі Мақсаты Номенклатура, Характеристика Өлшем Тауар және оның сипаттамасы Партнёр, Контрагент Өлшем Сұраныс көзі Менеджер, Организация, Склад Өлшем Жауапкершілік пен орын талдамасы Период (күн, апта немесе ай) Өлшем Сұраныс серпіні КоличествоПервичногоСпроса Ресурс Мәлімделген қажеттілік көлемі КоличествоОбеспечено Ресурс Қормен немесе резервпен қамтамасыз етілген көлем КоличествоОтклонено Ресурс Қабылданбаған немесе күші жойылған сұраныс КоличествоНеОбеспечено Ресурс Сұраныс пен қамтамасыз ету арасындағы айырма СуммаСпроса, СуммаСНДС Ресурс Сұранысты ақшалай бағалау; жалпыға бірдей белгіленген мөлшерлеме бойынша салық салынатын операциялар үшін 2026 жылы ҚҚС 16 % қолданылады Ақшалай және анықтамалық есептеулер кезінде қолданылатын ҚР-ның 2026 жылға арналған сандық мәндері: ҚҚС мөлшерлемесі — 16 %, АЕК — 4 325 ₸, ЕТЖ — 85 000 ₸. Өрістердің нақты тізбесі орнатылған жеткізілімдегі ДҚС макетімен айқындалады. Пысықтау кезінде оны схеманың «Деректер жиынтықтары» және «Өрістер» қойындыларынан көруге болады. Ресурстардың атауларын және «СуммаСпроса» өрісінің болуын пайдаланылатын шығарылымның деректерді құрастыру схемасы бойынша тікелей айқындау керек. 3. Нысандар ДҚС негізіндегі есептерде нәтижені қалыптастыру мен баптаудың әмбебап тетігі әдетте қолданылады. Үлгілік құрамға мына элементтер кіреді. Нысан Мақсаты ФормаОтчёта — негізгі немесе автоматты түрде жасалатын нысан Іріктеулер мен параметрлерді енгізу, нұсқаны таңдау және нәтижені кестелік құжатқа шығару. Егер жеке нысан жасалмаса, ДҚС есебінің ОбщаяФорма.ФормаОтчета жалпы нысаны қолданылады Есеп нұсқалары (ВариантыОтчетов) ДҚС-ның алдын ала белгіленген баптаулары: «Номенклатура бойынша бастапқы сұраныс», «Сатып алушылар бойынша бастапқы сұраныс», «Кезеңдер бойынша сұраныс серпіні», «Қамтамасыз етілмеген сұраныс» Баптаулар нысаны ДҚС-ның стандартты құралдарымен құрылымды, іріктеулерді және шартты безендіруді кеңейтілген баптау 4. Модульдердің негізгі рәсімдері Рәсімдердің нақты құрамы орнатылған конфигурациядағы объект модулімен және есеп нысанымен айқындалады. ДҚС негізіндегі осы сыныптағы есептер үшін мына үлгілік өңдеуіштер қолданылады. Есеп объектісінің модулі (ОтчетОбъект): - ПриКомпоновкеРезультата(ДокументРезультат, ДанныеРасшифровки, СтандартнаяОбработка) — нәтижені қалыптастыру өңдеуіші; макетті бағдарламалық баптау, есептелетін көрсеткіштерді қосу және қорытындыларды безендіру үшін қолданылуы мүмкін. - ПриОпределенииНастроекФормы(Форма, КлючВарианта, Настройки) — нысан пәрмендерінің қолжетімділігін, егжей-тегжейлеу режимін және бастапқы мәндерді басқару. - Нысандағы НастройкиФормыОтчета немесе ПриСозданииНаСервере — егер конфигурацияда тиісті логика қарастырылса, бастапқы кезең мен іріктеулерді белгілеу. СІЖ жалпы тетіктері: - ОтчетыСервер және ОтчетыКлиент — нәтижені қалыптастырудың, нұсқаларды сақтаудың және егжей-тегжейлеуді өңдеудің кітапханалық тетіктері. - ДҚС деректер жиынтықтарының сұраулары қажеттілік және оның қамтамасыз етілуі туралы мәліметтерді есеп схемасына енгізілген тіркелімдерден оқиды. Пысықтау кезінде «Деректерді құрастыру схемасы» және «Деректер жиынтықтары» бөлімдері, сұраулар мәтіні, нұсқалардың баптаулары және есеп объектісінің модулі негізгі талдау нүктелері болып табылады. 5. Деректер көздері, тіркелімдер және есептік көрсеткіштер Бөлім есептің үлгілік деректер көздерін және сұраныс көрсеткіштерінің кейінгі шаруашылық операциялармен байланысын сипаттайды. 5.1. Бастапқы тіркелімдер (оқу) Конфигурациядағы бастапқы сұраныс жедел контур деректері бойынша есепке алынады. Тіркелімдердің нақты тізбесі деректерді құрастырудың негізгі схемасының сұрауларымен айқындалады. Тіркелім Есепке беретін деректері РегистрНакопления.ТоварыКОтгрузке / ЗаказыКлиентов Сатып алушылардың тапсырыстары бойынша мәлімделген қажеттілік РегистрНакопления.ОбеспечениеЗаказов / СвободныеОстатки Сұраныстың қормен немесе резервпен қамтамасыз етілуі туралы мәліметтер РегистрНакопления.ПервичныйСпрос — егер ол орнатылған конфигурация құрылымында қарастырылса Бастапқы сұраныс көрсеткіштерін тікелей тіркеу РегистрСведений.ЦеныНоменклатуры Егер бұл көз есеп сұрауына енгізілсе, сұранысты ақшалай бағалауға арналған деректер 5.2. ҚР үлгілік шоттар жоспарына сәйкестік Сұраныстың ақшалай көрсеткіштерін тауарларды кейінгі өткізу және қамтамасыз ету деректерімен салыстыруға болады. Шот Мақсаты 1210 Сатып алушылардың қысқа мерзімді дебиторлық берешегі 1030 Ағымдағы банктік шоттардағы ақша қаражаты 1330 Тауарлар 3310 Жеткізушілерге қысқа мерзімді кредиторлық берешек 3130 Төленуге тиісті ҚҚС; жалпыға бірдей белгіленген мөлшерлеме бойынша операцияларға 2026 жылы 16 % қолданылады 6010 Өткізуден түскен кіріс 7010 Өткізудің өзіндік құны Есеп қажеттіліктің басқарушылық көрсеткіштерін көрсетеді. Байланысты есептік жазбалар тиісті өткізу және тауар қозғалысы құжаттарында көрсетілген кейінгі шаруашылық операцияларға жатады. 6. Байланысты объектілер және негізінде енгізу Есеп деректердің түпкілікті тұтынушысы болып табылады. Егжей-тегжейлеуден өту көрсеткіштер жиналған объектілерге апарады. Байланысты объектілерге мыналар жатады: - Сұраныстың бастапқы құжаттары: «Клиент тапсырысы», «Коммерциялық ұсыныс», «Өтініш», «Ішкі тапсырыс» — конфигурацияда қарастырылған құрамда. - Сұранысты орындау және қамтамасыз ету құжаттары: «Тауарлар мен көрсетілетін қызметтерді өткізу», «Жеткізушіге тапсырыс». - ҚР электрондық құжаттары: кейінгі өткізу кезінде тиісті операция үшін белгіленген жағдайларда ЭШФ және ТІЖ қолданылады; оларды ресімдеу өткізу құжаттарымен байланысты. - Талдама анықтамалықтары: Номенклатура, Сипаттамалар, Серіктестер немесе Контрагенттер, Ұйымдар, Қоймалар, Пайдаланушылар және менеджерлер. 7. Кеңейту нүктелері - Есеп нұсқалары. ДҚС пайдаланушылық нұсқалары негізгі конфигурацияны өзгертпей құрылымды, іріктеулерді және көрсеткіштер құрамын өзгертуге әрі баптауларды ВариантыОтчетов тетігінде сақтауға мүмкіндік береді. - Конфигурацияны кеңейту. Пысықтау үшін есепті қабылдап алуға, ПриКомпоновкеРезультата және ПриОпределенииНастроекФормы өңдеуіштерін қосуға, сондай-ақ қажетті деректер жиынтықтары мен ДҚС өрістерін қосуға болады. - Қосымша есептер (ДополнительныеОтчетыИОбработки). Тетік негізгі жеткізілімді өзгертпей есептің сыртқы нұсқасын қосуға мүмкіндік береді. - Функционалдық опциялар. Олар конфигурацияның қосылған мүмкіндіктерін ескере отырып, өрістердің қолжетімділігі мен көрінуін басқара алады. - Бағдарламалық егжей-тегжейлеу. Егжей-тегжейлеуді өңдеуді сұраныстың бастапқы құжаттарына және байланысты талдамалық объектілерге өту үшін баптауға болады. Сұрақтар мен жауаптар Есеп қандай деректерді көрсетеді? Есеп тіркелген қажеттілікті, қамтамасыз ету туралы мәліметтерді, қабылданбаған көлемді және қамтамасыз етілмеген сұраныс қалдығын біріктіреді. Қолжетімді көрсеткіштер мен талдамалық бөліністер деректерді құрастырудың негізгі схемасымен айқындалады. Неліктен ағымдағы есептеулер үшін ҚҚС мөлшерлемесі 16 % деп көрсетілген? Жалпыға бірдей белгіленген мөлшерлеме бойынша салық салынатын операциялар үшін Қазақстан Республикасында 2026 жылы 16 % ҚҚС қолданылады. Егер тиісті операцияға салық салынатын болса, есептің ақшалай көрсеткіштерін осы мөлшерлемемен есептеу керек. Қосымша сүзгіні, мысалы, контрагенттің өңірі бойынша қалай қосуға немесе жаңа бағанды қалай шығаруға болады? Егер қажетті деректеме деректерді құрастыру схемасында қолжетімді болса, оны кеңейтілген баптаулар арқылы топтастыруларға, таңдалған өрістерге немесе іріктеулерге қосуға болады. Алынған құрылымды есеп нұсқасы ретінде сақтауға болады. Егер деректеме қолжетімді өрістерде болмаса, ол ДҚС деректер жиынтығын пысықтау кезінде қосылады. Конфигурация құрылымында «ПервичныйСпрос» тіркелімі болмаса, есеппен қалай жұмыс істеу керек? Деректерді құрастырудың негізгі схемасындағы сұраудың нақты мәтінін басшылыққа алу керек. Көрсеткіш осындай атауы бар жеке тіркелімге жүгінбей-ақ, нақты жеткізілімде қарастырылған тапсырыстар мен қамтамасыз ету тіркелімдерінен жиналуы мүмкін. Есептен сатып алушының нақты тапсырысына өтуге бола ма? Егер есеп нұсқасында егжей-тегжейлеу бапталған және деректер жиынтығына тіркеуші немесе құжатқа сілтеме шығарылған болса, егжей-тегжейлеу пәрмені бастапқы құжатты ашуға мүмкіндік береді. Қолжетімді өтулер орнатылған нұсқаның өрістер құрамы мен баптауларына байланысты. Автордың қорытындысы «Бастапқы сұранысты талдау» есебі — клиенттердің тіркелген қажеттілігін жедел бақылауға арналған, деректерді құрастыру жүйесіне негізделген талдау құралы. Оның техникалық құрылымы деректерді құрастыру схемасымен, деректер жиынтықтарының сұрауларымен, есеп нұсқаларымен және СІЖ стандартты тетіктерімен айқындалады. Объектінің құндылығы тапсырыстар, қамтамасыз ету, қалдықтар және бағалар туралы мәліметтерді біріктіруінде. Мұндай талдау менеджерлер мен сатып алу мамандарына тапшылықты бағалауға, қабылданбаған сұранысты талдауға және қорларды қамтамасыз етуді жоспарлауға көмектеседі. Жалпыға бірдей белгіленген мөлшерлеме бойынша салық салынатын операцияларды ақшалай бағалау кезінде ҚР-да 2026 жылы 16 % ҚҚС қолданылады; қолданыстағы АЕК 4 325 ₸ құрайды. Дереккөздер - Ақпараттық база метадеректерінің құрылымы: «Қазақстанға арналған сауданы басқару» конфигурациясы, 3.4.5.21 редакциясы — деректерді құрастыру схемасы, макеттер, деректер жиынтықтарының сұраулары, тіркелімдер және есеп объектісінің модулі. - Стандартты ішкі жүйелер кітапханасы: есептердің нұсқалары мен баптауларының тетіктері, ОтчетыСервер және ОтчетыКлиент жалпы модульдері. - ҚР-ның 2026 жылға арналған қолданыстағы мәндері: ҚҚС мөлшерлемесі 16 %, АЕК 4 325 ₸, ЕТЖ 85 000 ₸. - ҚР бухгалтерлік есеп шоттарының үлгілік жоспары: тауарларды өткізу және қамтамасыз ету жөніндегі кейінгі операциялармен салыстырылатын шоттардың мақсаты. --- _BuhGPT — ИИ-помощник для бухгалтеров Казахстана: https://buhgpt.kz_