--- title: "2026 жылғы ЖМЗЖ: 3,5% мөлшерлеме және есептеу кезінде нені ескеру керек" country: KZ lang: kk author: Сапа Т.И. (https://buhgpt.kz/authors/sapa-ti) date: 2026-10-13 canonical: https://buhgpt.kz/suraqtar/opvr-v-2026-godu-stavka-3-5-i-chto-uchest-pri-raschete-kk source: BuhGPT --- # 2026 жылғы ЖМЗЖ: 3,5% мөлшерлеме және есептеу кезінде нені ескеру керек > **TL;DR:** 2026 жылы ЖМЗЖ бойынша не өзгерді Қазақстанда 2026 жылғы ЖМЗЖ 2026 жылғы 1 қаңтардан бастап 3,5% мөлшерлеме бойынша есептеледі. Бұл ретте мөлшерлемені негіздеу үшін ҚР СК-нің 251-бабына сілтеме жасау дұрыс емес: ол қатысу үлесінің шығып қалуынан болатын нәтижені және құн өсімі --- 2026 жылы ЖМЗЖ бойынша не өзгерді Қазақстанда 2026 жылғы ЖМЗЖ 2026 жылғы 1 қаңтардан бастап 3,5% мөлшерлеме бойынша есептеледі. Бұл ретте мөлшерлемені негіздеу үшін ҚР СК-нің 251-бабына сілтеме жасау дұрыс емес: ол қатысу үлесінің шығып қалуынан болатын нәтижені және құн өсімінен түсетін кірісті айқындауды реттейді (ҚР СК-нің 251-бабы). Бухгалтер 2026 жылғы кезеңдер үшін жұмыс берушінің міндетті зейнетақы жарналарын есептеген кезде дәл осы мөлшерлеменің өзгеруін ескеруі қажет. Жаңа мөлшерлеме «Қазақстанның мемлекеттік ұйымдарына арналған жалақы және кадрлар» конфигурацияларының қаңтардағы шығарылымдарында көрсетілген: 2.0 редакциясының 2.0.8.5 нұсқасында және 1.0 редакциясының 1.0.41.3 нұсқасында. Осылайша, «ЖМЗЖ 2026 ҚР» сұрауы бойынша негізгі практикалық қорытынды біреу: 2026 жылға арналған есептеулерді жыл басынан бері қолданылатын параметрлермен орындау керек, ал пайдаланылатын есепке алу бағдарламасы тиісті өзгерісті қолдауға тиіс. ЖМЗЖ-ны жалақы бойынша басқа есептеулермен және ұсталымдармен шатастырмау керек. Сол шығарылымдарда әлеуметтік салық мөлшерлемесі, міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру бойынша өзгерістер және ЖТС-тың прогрессивті шәкілі бөлек көрсетілген. Бұл өзгерістердің бір жаңартуда болуы оларға бірыңғай база, ортақ шек немесе бірдей есептеу тәртібі қолданылатынын білдірмейді. Жалақы есебінің әрбір құрамдасын бөлек тексеру қажет. ҚР-да 2026 жылғы ЖМЗЖ кімдерге қатысты Өзгеріс, ең алдымен, Қазақстанда ЖМЗЖ есептейтін бухгалтерлер мен жалақыны есептеу жөніндегі мамандар үшін маңызды. Сондай-ақ ол 1С-ті баптау мен жаңартуға, есептеу тіркелімдерін тексеруге және төлемдерді дайындауға жауапты қызметкерлердің назарын талап етеді. Жекелеген қызметкер бойынша есептеген кезде тек 3,5% мөлшерлемені басшылыққа алуға болмайды. Алдымен қарастырылып отырған жағдайда ЖМЗЖ бойынша міндеттеме туындай ма және қолданыстағы зейнетақы заңнамасының нормалары бойынша қандай сома есептеу объектісі болып танылады деген мәселелерді айқындау керек. Стандартты емес жағдайларда: жұмыстан босату, өткен кезеңдерді қайта есептеу, белгіленген шекке жету немесе бірыңғай төлемді қолдану кезінде ерекше назар аудару қажет. «Қазақстанның мемлекеттік кәсіпорындарына арналған бухгалтерлік есеп» бағдарламасының сәуірдегі жаңартуы шекке жеткен кезде бірыңғай төлем құрамындағы ЖМЗЖ құрамдасын есептеуді түзетуді қамтиды. Бұл нәтиженің дұрыстығы енгізілген мөлшерлемеге ғана емес, бағдарламаның нұсқасы мен есептеу алгоритміне де байланысты екенін көрсетеді. Бухгалтер 1С-те нені тексеруі керек 2026 жылға жалақыны есептемес бұрын мынадай ретпен тексеру жүргізген жөн: - 2026 жылдың нормалары іске асырылған конфигурация шығарылымын орнату; - ақпараттық базада 2026 жылғы 1 қаңтардан бастап ЖМЗЖ-ның 3,5% мөлшерлемесі қолданылатынына көз жеткізу; - құжаттың күні мен есептеу айын, әсіресе жылдар тоғысындағы қайта есептеулер кезінде тексеру; - жұмыстан босатылған, қайта есептеулері бар және шекке жеткен қызметкерлерді бөлек бақылау; - егер ұйым осындай тәртіпті қолданса, есептелген ЖМЗЖ құрамдасын бірыңғай төлем қорытындыларымен салыстыру; - жаңартудан кейін тестілік мысалда бақылау есебін орындап, нәтижені есептеу тіркелімдерімен салыстыру. Мемлекеттік ұйымдар үшін мөлшерлеменің растамасы 2.0 редакциясының 2.0.8.5 шығарылымында және 1.0 редакциясының 1.0.41.3 шығарылымында қамтылған. Мемлекеттік кәсіпорындарға арналған конфигурацияны пайдаланушылар кейінгі түзетулерді де ескеруі керек: 2.0.53.1 нұсқасында жұмыстан босатылған қызметкерлер үшін бірыңғай төлемді есептеу түзетілген, сондай-ақ шекке жеткен кезде ЖМЗЖ құрамдасының сомасын есепке алу қатесі жойылған. Егер ұйым басқа 1С конфигурациясында жұмыс істесе, аталған шығарылымдардың нөмірлерін оған автоматты түрде қолдануға болмайды. Нақты өз конфигурациясының жаңарту сипаттамасын тексеріп, 2026 жылғы өзгерістердің шынымен енгізілгеніне көз жеткізу керек. Себебін тексерместен нәтижені қолмен түзету есептеу, тіркелімдер және төлем деректері арасында алшақтықтардың туындауына әкелуі мүмкін. 2025 жылғы ЖМЗЖ және 2027 жылғы ЖМЗЖ: кезеңдерді қалай ажырату керек «2025 жылғы ЖМЗЖ» және «Қазақстандағы 2025 жылғы ЖМЗЖ» сұрауларын 2026 жылдың параметрлерін автоматты түрде қолдану арқылы түсіндіруге болмайды. 3,5% мөлшерлеме 2026 жылғы 1 қаңтардан бастап қолданылады. 2025 жылға қатысты есептеулер мен қайта есептеулер үшін бухгалтер тиісті кезеңнің нормаларын қолданып, оларды жаңа жылдың баптауларымен алмастырмауы қажет. Осындай тәсіл 2026 және 2027 жылдар тоғысында да қажет. 2026 жылдың мөлшерлемесін келесі жылға алдын ала қолдануға болмайды. 2027 жылға арналған алғашқы есептеудің алдында зейнетақы заңнамасының қолданыстағы редакциясын және есепке алу жүйесінің жаңартуларын тексеру қажет болады. Ауыспалы есептеулер кезінде кезеңдерді есептеу немесе қайта есептеу жатқызылатын күн бойынша ажырату маңызды. Егер 2026 жылы басқа жылға тиесілі сома түзетілсе, тек ағымдағы мөлшерлеме жеткіліксіз: түзетілетін кезеңде қолданылған қағидаларды қолдану қажет. Бағдарламаның өзінде қорытынды соманы ғана емес, қозғалыстың қай айға жатқызылғанын да бақылаған жөн. Жиі қойылатын сұрақтар Қазақстанда 2026 жылы ЖМЗЖ-ның қандай мөлшерлемесі қолданылады? — 2026 жылғы 1 қаңтардан бастап 3,5% мөлшерлеме қолданылады. ҚР СК-нің 251-бабын осы мөлшерлеменің негізі ретінде көрсетуге болмайды: оның ережелері қатысу үлесінің шығып қалуынан болатын нәтижеге арналған. 2026 жылғы ЖМЗЖ-ны есептеу үшін 1С-ті жаңарту керек пе? — 2026 жылғы өзгерістер іске асырылған шығарылымды пайдалану керек. Аталған конфигурациялар үшін тиісті параметрлер қаңтардағы нұсқаларға енгізілген, ал кейінгі шығарылымдардың бірінде шекке жеткен кезде ЖМЗЖ-ны есептеу қосымша түзетілген. 2025 жылға арналған қайта есептеуге 3,5% мөлшерлемені қолдануға бола ма? — Мұны қайта есептеуді орындау күні ғана айқындамайды. Сома жатқызылатын кезеңді және сол кезеңде қолданылған нормаларды ескеру қажет. 2027 жылы ЖМЗЖ мөлшерлемесі қандай болады? — 2026 жылдың мөлшерлемесін келесі жылдың есептеулеріне автоматты түрде қолдануға болмайды. Оның мәнін тиісті есептеу күнінде қолданылатын нормалар бойынша айқындау керек. Бірыңғай төлем құрамындағы ЖМЗЖ қорытындысын неге бөлек тексеру керек? — 2.0.53.1 шығарылымында шекке жеткен кезде ЖМЗЖ құрамдасын есепке алу қатесін түзету сипатталған, сондықтан мұндай жағдайда бағдарламаның нұсқасы нәтижеге әсер етуі мүмкін. Дереккөздер - «Қазақстанның мемлекеттік ұйымдарына арналған жалақы және кадрлар», 2.0 редакциясы, 2.0.8.5 нұсқасы - «Қазақстанның мемлекеттік ұйымдарына арналған жалақы және кадрлар», 1.0 редакциясы, 1.0.41.3 нұсқасы - «Қазақстанның мемлекеттік кәсіпорындарына арналған бухгалтерлік есеп», 2 редакциясы, 2.0.53.1 нұсқасы --- _BuhGPT — ИИ-помощник для бухгалтеров Казахстана: https://buhgpt.kz_