--- title: "Салық төлеушінің жеке кабинеті: 2026 жылғы ЖТС және жеке шегерімдер" country: KZ lang: kk author: Сапа Т.И. (https://buhgpt.kz/authors/sapa-ti) date: 2026-10-17 canonical: https://buhgpt.kz/suraqtar/nalogovaya-lichnyy-kabinet-ipn-i-lichnye-vychety-v-2026-g-kk source: BuhGPT --- # Салық төлеушінің жеке кабинеті: 2026 жылғы ЖТС және жеке шегерімдер > **TL;DR:** 2026 жылы жеке салықтық шегерімдер әлеуметтік төлемдер бойынша шегерімді, базалық және әлеуметтік салықтық шегерімдерді қамтиды; олар салық агентінде не, егер салық агенті оларды қолданбаса, дербес қолданылады (ҚР СК 401-бабы). Жеке тұлға дербес салық салатын кірістерден алына --- 2026 жылы жеке салықтық шегерімдер әлеуметтік төлемдер бойынша шегерімді, базалық және әлеуметтік салықтық шегерімдерді қамтиды; олар салық агентінде не, егер салық агенті оларды қолданбаса, дербес қолданылады (ҚР СК 401-бабы). Жеке тұлға дербес салық салатын кірістерден алынатын ЖТС үшін жалпы қағида бойынша салықтық кезең күнтізбелік жыл болып табылады (ҚР СК 415-бабы). «жеке салық» және «менің жеке салығым» сұраулары бойынша нені іздеу керек Жұмысты бастамас бұрын нақты не қажет екенін анықтау маңызды: салықтық міндеттемелер туралы мәліметтерді тексеру, ЖТС мәселесін түсіну, жеке салықтық шегерімді қолдану немесе ЖК-нің салықтық кезеңін анықтау. Бұлар әртүрлі міндеттер, сондықтан бір жалпы іздеу сұрауы қажетті әрекетті анықтауға мүмкіндік бермейді. Егер жеке тұлғаның ЖТС мәселесін анықтау қажет болса, алдымен кірістерді екі топқа бөлу керек: - салық агенті салықты есептейтін және ұстап қалатын кірістер; - жеке тұлға дербес салық салуға тиіс кірістер. Мұндай ажырату жеке салықтық шегерімдерді қолдану кезінде ерекше маңызды. Жеке тұлға оларды салық агентінде, ал салық агенті қолданбаған жағдайда дербес қолдануға құқылы. Шегерімдер рет-ретімен қолданылады: алдымен әлеуметтік төлемдер бойынша шегерім, содан кейін базалық салықтық шегерім және одан соң әлеуметтік салықтық шегерімдер (ҚР СК 401-бабы). Салық агентінде қалыптасқан салықтық шегерімдердің асып кету сомасын, сондай-ақ салық агенті қолданбаған салықтық шегерім сомасын жеке тұлға дербес салық салуға жататын салық салынатын кірісті есептеу кезінде дербес ескереді (ҚР СК 409-бабы). Жеке кабинет салықтық мәліметтермен жұмыс істеу үшін пайдаланылады, бірақ ЖТС есептеу және шегерімдерді қолдану тәртібі ҚР СК-мен айқындалады. Бухгалтер электрондық сервистегі мәліметтерді кіріс түрімен, салық агентінің деректерімен және жеке тұлғаның растаушы құжаттарымен салыстыруы қажет. Салық кабинетіне кіру: ЖК-нің жеке кабинеті «салыққа кіру салық жеке ЖК» іздеу сұрауы кәсіпкердің міндеттемелеріне де, адамның жеке тұлға ретіндегі кірістеріне де қатысты болуы мүмкін. Есептеу алдында бухгалтер кірісті алу негізін және ол жататын салықтық кезеңді анықтауы керек. Егер арнайы қағидаларда өзгеше белгіленбесе, жеке тұлға дербес салық салуға тиіс кірістерден алынатын ЖТС үшін салықтық кезең күнтізбелік жыл болып табылады (ҚР СК 415-бабы). Жыл басталғаннан кейін ЖК немесе жеке практикамен айналысатын тұлға ретінде тіркеу есебіне қойылған жеке тұлға үшін бірінші салықтық кезең осындай есепке қойылған күннен басталады. Одан әрі кезеңнің шекаралары мән-жайларға қарай айқындалады (ҚР СК 415-бабы): - егер есепке қою және одан шығару бір күнтізбелік жылда орын алса, бірінші салықтық кезең тіркеу есебінен шығарылған күні аяқталады; - егер осы жылы есептен шығару болмаса, бірінші салықтық кезең күнтізбелік жылдың соңына дейін жалғасады; - жұмыс істеп тұрған ЖК немесе жеке практикамен айналысатын тұлға жыл соңына дейін есептен шығарылған кезде соңғы салықтық кезең есептен шығарылған күні аяқталады. Егер жеке тұлға күнтізбелік жыл басталғаннан кейін есепке қойылып, осы жыл аяқталғанға дейін есептен шығарылса, соңғы салықтық кезең есепке қойылған күннен бастап есептен шығарылған күнге дейінгі уақытты қамтиды. Өзге жағдайларда жыл соңына дейін есептен шығарылған кезде соңғы салықтық кезең күнтізбелік жылдың басынан есептен шығарылған күнге дейін жалғасады (ҚР СК 415-бабы). Сондықтан есептеу алдында бухгалтер тіркеу есебіне қою және одан шығару күндерін тексеруі керек. Осы күндер бойынша ЖК-нің немесе жеке практикамен айналысатын тұлғаның бірінші не соңғы салықтық кезеңінің шекаралары айқындалады. ҚР СК 415-бабы нақ салықтық кезеңді реттейді және келтірілген ережелерде есептілікті ұсыну немесе ЖТС төлеу мерзімдерін белгілемейді. Жеке салықтық шегерімдер: құжаттар және дербес қолдану «жеке салықтық шегерімдер» және «салықтық жеке шегерім» тұжырымдары ҚР СК-де көзделген шегерімдердің бірнеше түрін қамтиды. Оларға әлеуметтік төлемдер бойынша салықтық шегерім, базалық салықтық шегерім және әлеуметтік салықтық шегерімдер жатады (ҚР СК 401-бабы). Жеке тұлға жеке салықтық шегерімдерді салық агентінде не, егер салық агенті оларды қолданбаса, дербес қолданады. Салық салу объектісін айқындау кезінде шегерімдер белгіленген ретпен қолданылады: әлеуметтік төлемдер бойынша шегерім, базалық салықтық шегерім, содан кейін әлеуметтік салықтық шегерімдер (ҚР СК 401-бабы). Әлеуметтік төлемдер бойынша шегерімді және әлеуметтік салықтық шегерімдерді дербес қолданған кезде оларға құқықты құжаттармен растау қажет. Жеке тұлға растаушы құжаттардың түпнұсқаларын ҚР СК-де белгіленген талап қою мерзімі ішінде сақтайды (ҚР СК 409-бабы). Бухгалтер үшін жұмыс реттілігі мынадай: - Кіріс түрін анықтау және оған салықты салық агенті немесе жеке тұлғаның өзі салатынын белгілеу. - Салықтық кезеңді белгілеу, ал ЖК және жеке практикамен айналысатын тұлға үшін есепке қою және одан шығару күндерін де тексеру (ҚР СК 415-бабы). - Қолданылатын жеке салықтық шегерім түрін және оның белгіленген реттіліктегі орнын анықтау (ҚР СК 401-бабы). - Дербес қолданған кезде әлеуметтік төлемдер бойынша шегерімге немесе әлеуметтік салықтық шегерімге құқықты растайтын құжаттарды жинау (ҚР СК 409-бабы). - Шегерімнің қандай сомасын салық агенті қолданып қойғанын тексеру. - Жеке тұлға дербес ескеретін шегерімдердің асып кетуін немесе салық агенті қолданбаған соманы бөлек анықтау (ҚР СК 409-бабы). - Растаушы құжаттардың түпнұсқаларын белгіленген талап қою мерзімі ішінде сақтауды қамтамасыз ету (ҚР СК 409-бабы). Электрондық кабинеттегі мәліметтерді растаушы құжаттармен салыстыру керек, өйткені әлеуметтік төлемдер бойынша шегерімді және әлеуметтік салықтық шегерімдерді дербес қолдану құжаттардың негізінде жүргізіледі. Салық агенті қолданып қойған соманы дербес есепке қайта енгізуге болмайды: салық агентінде қалыптасқан шегерімдердің асып кетуі және ол қолданбаған шегерім сомасы дербес ескеріледі (ҚР СК 409-бабы). Шегерімдермен жұмыс істеген кезде жеке салықтық шегерімдерге жалпы құқықты және оларды дербес қолдану қағидаларын ажырату маңызды. Түрлердің тізбесі, қолдану тәсілдері мен реттілігі ҚР СК 401-бабында, ал дербес есептеу кезінде құжаттарға және асып кетуді не пайдаланылмаған соманы есепке алуға қойылатын талаптар ҚР СК 409-бабында белгіленген. Жиі қойылатын сұрақтар Қазақстан үшін «салық ру жеке» қайда орналасқан? — Мұндай тұжырым бойынша табылған сайттың Қазақстанның мемлекеттік сервистеріне тиесілі екенін анықтау мүмкін емес. Дербес деректерді енгізбес бұрын домен мен ресурс иесін тексеріп, Қазақстан Республикасының сервисі таңдалғанына көз жеткізу қажет. Дербес есептелетін ЖТС үшін қандай салықтық кезең қолданылады? — Жалпы қағида бойынша бұл күнтізбелік жыл. Жыл ішінде есепке қойылған немесе одан шығарылған ЖК және жеке практикамен айналысатын тұлғалар үшін кезең тіркеу есебіне қою және одан шығару күндері ескеріле отырып айқындалады (ҚР СК 415-бабы). 2026 жылы қандай жеке салықтық шегерімдер көзделген? — Әлеуметтік төлемдер бойынша салықтық шегерім, базалық салықтық шегерім және әлеуметтік салықтық шегерімдер көзделген. Олар дәл осы ретпен қолданылады (ҚР СК 401-бабы). Жұмыс беруші пайдаланбаған шегерімді дербес қолдануға бола ма? — Жеке тұлға дербес салық салуға жататын салық салынатын кірісті есептеу кезінде салық агенті қолданбаған шегерім сомасын дербес ескереді. Салық агентінде қалыптасқан салықтық шегерімдердің асып кету сомасы да осылай ескеріледі (ҚР СК 409-бабы). Жеке салықтық шегерім бойынша құжаттарды сақтау қажет пе? — Иә. Әлеуметтік төлемдер бойынша шегерімді және әлеуметтік салықтық шегерімдерді дербес қолданған кезде оларға құқықты растайтын құжаттардың түпнұсқаларын жеке тұлға ҚР СК-де белгіленген талап қою мерзімі ішінде сақтайды (ҚР СК 409-бабы). Бірнеше жеке салықтық шегерімді қандай ретпен қолдану керек? — Алдымен әлеуметтік төлемдер бойынша салықтық шегерім, содан кейін базалық салықтық шегерім, одан соң әлеуметтік салықтық шегерімдер қолданылады (ҚР СК 401-бабы). --- _BuhGPT — ИИ-помощник для бухгалтеров Казахстана: https://buhgpt.kz_