--- title: "2007 жылғы тарату: сұрау нені білдіреді және 2026 жылы ЖШС-ны қалай жабуға болады" country: KZ lang: kk author: Сапа Т.И. (https://buhgpt.kz/authors/sapa-ti) date: 2026-10-19 canonical: https://buhgpt.kz/suraqtar/likvidaciya-2007-chto-oznachaet-zapros-i-kak-zakryt-too-v-kk source: BuhGPT --- # 2007 жылғы тарату: сұрау нені білдіреді және 2026 жылы ЖШС-ны қалай жабуға болады > **TL;DR:** 2026 жылы ЖШС таратылған кезде тарату салық есептілігі тиісті салық кезеңінің басынан бастап оны ұсынған күнге дейінгі кезең үшін жасалады, ал онда көрсетілген салықтар, бюджетке төленетін төлемдер және әлеуметтік төлемдер есептілік ұсынылған күннен бастап күнтізбелік он күнне --- 2026 жылы ЖШС таратылған кезде тарату салық есептілігі тиісті салық кезеңінің басынан бастап оны ұсынған күнге дейінгі кезең үшін жасалады, ал онда көрсетілген салықтар, бюджетке төленетін төлемдер және әлеуметтік төлемдер есептілік ұсынылған күннен бастап күнтізбелік он күннен кешіктірілмей төленеді (ҚР СК 74-бабы). «2007 жылғы тарату» сұрауы өздігінен жеке салықтық тәртіпті білдірмейді: алдымен 2007 саны қызметтің тоқтатылған жылын, шешім қабылданған күнді, құжаттың нөмірін немесе өзге белгілеуді білдіретінін анықтау қажет. «2007 жылғы тарату» сұрауы бойынша нені нақтылау қажет Жұмысты бастамас бұрын бухгалтерге 2007 санының нақты нені білдіретінін анықтау маңызды. Әртүрлі жағдайлар болуы мүмкін: - тарату туралы шешім 2007 жылы қабылданған, бірақ кейінгі әрекеттер құжатпен расталмаған; - ұйым 2007 жылы іс жүзінде жұмысын тоқтатқан, алайда заңды тұлғаның қызметін тоқтату туралы құжаттар жоқ; - сан құжатқа, тіркеу нөміріне, салық есептілігіне немесе ішкі белгілеуге қатысты; - әңгіме ЖШС туралы емес, жеке кәсіпкер, құрылымдық бөлімше, тұрақты мекеме немесе қызметін тоқтататын басқа тұлға туралы болып отыр. Бұл нұсқаларды тең мәнді деп санауға болмайды. Салық салу мақсаттары үшін қызметін тоқтататын тұлғаларға, атап айтқанда, таратылатын резидент заңды тұлға, қызметін тоқтататын құрылымдық бөлімше және бейрезидент заңды тұлғаның тұрақты мекемесі, жеке кәсіпкер, жеке практикамен айналысатын тұлға, сондай-ақ қайта ұйымдастырудың жекелеген нысандары кезіндегі заңды тұлға жатады (ҚР СК 74-бабы). Операциялардың тоқтатылуы немесе айналымдардың ұзақ уақыт болмауы таратуды ресімдеген құжаттарды алмастырмайды. Бухгалтер өзекті тіркеу мәліметтерін, қызметті тоқтату туралы шешімді, тіркеуші органға жүгінген күнді және тиісті кезеңдер үшін ұсынылған салық нысандарын салыстыруы қажет. Егер субъект тіркеу деректерінде әлі де есепте тұрса, жұмыстың 2007 жылы тоқтатылғанына ғана сүйенуге болмайды. Салық құжаттарын дайындау үшін ұйымның ағымдағы жағдайын анықтап, міндеттемелердің, мүліктің, есеп айырысулардың, жұмыскерлердің, банк шоттарының, бастапқы құжаттардың және ұсынылмаған есептіліктің бар-жоғын белгілеу қажет. Бұл операциялардың іс жүзінде тоқтатылуын ресімделген тарату рәсімінен ажыратуға мүмкіндік береді. ЖШС-ны қашан таратуға болады Салықтық есепке алу мақсаттары үшін таратылатын резидент заңды тұлға қызметін тоқтататын тұлға деп танылады (ҚР СК 74-бабы). Салық кодексінің аталған нормасы тарату, қайта ұйымдастыру және қызметті тоқтату кезінде салық міндеттемелерінің орындалуын, соның ішінде есептілікті жасауды, онда көрсетілген сомаларды төлеуді және бақылау-касса машинасын есептен шығаруды реттейді. «2007 жылғы тарату» сұрауымен жұмыс істеген кезде бухгалтер қолда бар құжаттар бойынша рәсімнің негізін анықтауы керек. Істе меншік иелерінің шешімі, сот актісі, қызметті тоқтату туралы өтініш, жауапты тұлғаларды тағайындау туралы құжаттар және тіркеуші әрі салық органдары алдында орындалған әрекеттердің растаулары болуы мүмкін. Салықтық салдарлар қызметті тоқтатудың нақты түріне қарай айқындалуы тиіс. ҚР СК 74-бабы мыналарды қамтиды: - резидент заңды тұлғаны тарату; - бейрезидент заңды тұлғаның Қазақстандағы құрылымдық бөлімшесінің қызметін тоқтату; - бейрезидент заңды тұлғаның тұрақты мекемесінің қызметін тоқтату; - резидент заңды тұлғаның құрылымдық бөлімшесінің қызметін тоқтату; - жеке кәсіпкердің қызметін тоқтату; - жеке практикамен айналысатын тұлғаның қызметін тоқтату; - заңды тұлғаны бөлініп шығу, бірігу, бөліну немесе қосылу арқылы қайта ұйымдастыру; - құрылымдық бөлімше ашпастан тұрақты мекеменің құқықтары мен міндеттерін резидент шетелдік заңды тұлғаға беру. Сондықтан бұрынғы ЖШС құжаттарын ЖК-нің, құрылымдық бөлімшенің немесе тұрақты мекеменің қызметін тоқтату үшін автоматты түрде пайдалануға болмайды. Салық міндеттемелері мен есептіліктің құрамы қызметін тоқтататын тұлғаның мәртебесіне және ол төлеуші немесе салық агенті болған салықтарға, төлемдерге және әлеуметтік төлемдерге қарай айқындалады. Бухгалтер 2026 жылы нені тексеруі керек Жұмысты рәсім 2007 жылы аяқталды деген болжамнан емес, оның кезеңін құжатпен растаудан бастаған жөн. Бухгалтердің бір іске мыналарды жинағаны дұрыс: - ЖШС туралы өзекті тіркеу мәліметтерін; - жарғыны және қатысушылар туралы мәліметтерді; - егер мұндай құжат қабылданған болса, тарату туралы шешімді немесе сот актісін; - рәсімді жүргізу тапсырылған тұлғалар туралы құжаттарды; - қолжетімді кезеңдер үшін бухгалтерлік тіркелімдерді, бастапқы құжаттарды және салық нысандарын; - активтер, міндеттемелер және есеп айырысулар туралы мәліметтерді; - кадрлық құжаттарды және жұмыскерлермен есеп айырысу туралы деректерді; - банк шоттары, шарттар, сот және атқарушылық іс жүргізулер бойынша құжаттарды; - тіркеуші органға қызметті тоқтату туралы өтініштің берілгенін растайтын құжатты; - егер қызмет ақшалай есеп айырысулармен байланысты болса, бақылау-касса машинасы туралы мәліметтерді. Тарату салық есептілігі қызметін тоқтататын тұлға төлеуші және (немесе) салық агенті болып табылатын салықтардың, бюджетке төленетін төлемдердің және әлеуметтік төлемдердің түрлері бойынша жасалады. Есепті кезең тарату есептілігін ұсыну міндеті туындаған салық кезеңінің басынан бастап оны салық органына ұсынған күнге дейін айқындалады (ҚР СК 74-бабы). Егер алдыңғы салық кезеңі үшін кезекті салық есептілігін ұсыну мерзімі тарату есептілігі берілгеннен кейін басталса, мұндай кезекті есептілік тарату салық есептілігі ұсынылатын күннен кешіктірілмей ұсынылуы қажет (ҚР СК 74-бабы). Жабу күнтізбесін жасау кезінде кезекті нысан әдеттегі мерзімінің кейінірек болуына байланысты ұсынылмай қалмауы үшін осы қағиданы ескеру маңызды. Көрсетілген кезекті есептілік пен тарату салық есептілігінде көрсетілген салықтар, бюджетке төленетін төлемдер және әлеуметтік төлемдер тарату салық есептілігі ұсынылған күннен бастап күнтізбелік он күннен кешіктірілмей төленеді (ҚР СК 74-бабы). Бухгалтер үшін бақылау күні — нақ осы есептілікті ұсынған күн, белгіленген төлеу мерзімі осы күннен бастап есептеледі. Ақшалай есеп айырысулармен байланысты қызмет тоқтатылған кезде қызметін тоқтататын тұлға, егер БКМ бар болса, орналасқан жері бойынша салық органына бақылау-касса машинасын есептен шығару туралы салықтық өтініш беруге міндетті (ҚР СК 74-бабы). Тіркелген касса туралы мәліметтерді салық құжаттарымен жұмысты аяқтағанға дейін тексерген жөн. Тиісті тіркеуші органға қызметті тоқтату туралы өтініш берілген күннен бастап тұлға салық органы тарапынан тарату немесе қызметін тоқтату сатысындағы салық төлеуші деп танылады (ҚР СК 74-бабы). Сондықтан бұрынғы рәсімнің хронологиясын қалпына келтіру үшін шешімнің күні ғана емес, өтініштің берілгенін растайтын күн де маңызды. Егер 2007 жылғы құжаттар жоғалса, олқылықтарды болжамдармен толтыруға болмайды. Хронологияны тіркеу мәліметтері, сақталған салық нысандары, банк құжаттары, шарттар, бастапқы құжаттар және ресми актілер бойынша қалпына келтіру қажет. Салық нысандары қазақ немесе орыс тілінде жасалып, қағаз жеткізгіште не электрондық құжат нысанында ұсынылады (ҚР СК 112-бабы). Салық нысандарына салықтық өтініш пен салық есептілігі жатады. Заңнамада көзделген жағдайларда салық төлеуші немесе салық агенті рұқсаттар және хабарламалар туралы заңнамада белгіленген хабарламаны да ұсынады (ҚР СК 112-бабы). Сондықтан бұрынғы хат алмасудағы «2007» нөмірін рәсімнің атауы ретінде қабылдамай, құжаттың нақты түрімен сәйкестендіру қажет. Тарату қашан аяқталды деп есептеледі ҚР СК 112-бабы серіктестікті немесе банкротты тарату аяқталатын сәтті белгілемейді. Ол салық нысандарын реттейді: олардың түрлерін, тілін және ұсыну тәсілдерін, сондай-ақ сақтау мерзімін айқындайды (ҚР СК 112-бабы). Сондықтан ҚР СК 112-бабына таратуды аяқтау туралы норма ретінде сілтеме жасау дұрыс емес. Салықтық жұмыс үшін ҚР СК 112-бабының маңызы — салық төлеуші немесе салық агенті салық міндеттемелерін орындау мақсатында салық нысандарын жасап, салық органына ұсынады. Оларға салықтық өтініш пен салық есептілігі жатады. Бұл ережелер қызметті тоқтатуға байланысты Салық кодексінде көзделген құжаттарды дайындау кезінде де қолданылады. Салық нысандары талап қоюдың ескіру мерзімі ішінде сақталады. Заңды тұлға болып табылатын салық төлеуші, салық агенті немесе оператор қайта ұйымдастырылған кезде қайта ұйымдастырылған тұлға үшін нысандарды сақтау міндеті оның құқықтық мирасқорына жүктеледі (ҚР СК 112-бабы). Таратудың салықтық кезеңін анықтау үшін ҚР СК 74-бабының қағидаларын басшылыққа алу қажет: тіркеуші органға өтініш берілген күнді, тарату есептілігінің кезеңін, әдеттегі ұсыну мерзімі кейінірек болатын кезекті есептіліктің бар-жоғын, тарату есептілігі ұсынылған күнді және онда көрсетілген сомаларды төлеу мерзімін анықтау керек. 2007 жылмен белгіленген шешімнің болуы 2026 жылы салық міндеттерінің орындалғанын өздігінен растамайды. Практикалық қорытындыны шешімді тіркеу мәліметтерімен, салықтық өтініштермен, есептілікпен және төлем құжаттарымен салыстырғаннан кейін жасауға болады. Егер «2007» операциялар тоқтатылған жылды ғана білдірсе, бұл факт белгіленген құжаттар мен әрекеттерді алмастырмайды. Осылайша, бухгалтер үш күнді ажыратуы қажет: операциялар іс жүзінде тоқтатылған күнді, шешім қабылданған күнді және тіркеуші органға қызметті тоқтату туралы өтініш берілген күнді. Салық төлеушіні тарату немесе қызметін тоқтату сатысында деп тану үшін ҚР СК мәртебені осындай өтініш берілген күнмен байланыстырады (ҚР СК 74-бабы). Жиі қойылатын сұрақтар «2007 жылғы тарату» деген жеке рәсім бар ма? — ҚР СК 74 және 112-баптарында мұндай ұғым жоқ. 2007 санын күнмен, құжат нөмірімен, салық нысанымен немесе басқа белгілеумен сәйкестендіру қажет. ЖШС 2007 жылдан бері жұмыс істемесе, оны жабылды деп санауға бола ма? — Операциялардың болмау фактісінің өзі қандай тіркеу және салықтық әрекеттердің орындалғанын көрсетпейді. Ағымдағы тіркеу мәліметтерін шешіммен, қызметті тоқтату туралы өтінішпен, салық нысандарымен және төлем құжаттарымен салыстыру қажет. Тарату салық есептілігі қай кезең үшін жасалады? — Осындай есептілікті ұсыну міндеті туындаған салық кезеңінің басынан бастап оны салық органына ұсынған күнге дейінгі кезең үшін (ҚР СК 74-бабы). Тарату есептілігі бойынша сомаларды қашан төлеу керек? — Тарату және тиісті кезекті есептілікте көрсетілген салықтар, бюджетке төленетін төлемдер және әлеуметтік төлемдер тарату салық есептілігі ұсынылған күннен бастап күнтізбелік он күннен кешіктірілмей төленеді (ҚР СК 74-бабы). Ұсыну мерзімі кейінірек басталатын кезекті есептілікпен не істеу керек? — Егер әңгіме тиісті кезекті есептілікті ұсыну міндеті туындаған кезеңнің алдындағы салық кезеңі үшін есептілік туралы болса, ол ҚР СК 74-бабының 2-тармағында белгіленген талаптар сақталған кезде тарату салық есептілігі ұсынылатын күннен кешіктірілмей беріледі. БКМ-ны есептен шығару қажет пе? — Ақшалай есеп айырысулармен байланысты қызмет тоқтатылған кезде, егер БКМ бар болса, орналасқан жері бойынша салық органына оны есептен шығару туралы салықтық өтініш беріледі (ҚР СК 74-бабы). ҚР СК 112-бабы нені реттейді? — Ол салық нысандарын реттейді: оларға салықтық өтініш пен салық есептілігі жатады; сондай-ақ бап нысандардың тілін, ұсыну тәсілдерін және оларды сақтау қағидасын белгілейді (ҚР СК 112-бабы). Салық төлеуші қай кезден бастап тарату сатысында болады? — Тиісті тіркеуші органға қызметті тоқтату туралы өтініш берілген күннен бастап салық органы оны тарату немесе қызметін тоқтату сатысындағы салық төлеуші деп таниды (ҚР СК 74-бабы). Дереккөздер - ҚР СК 74-бабы — тарату, қайта ұйымдастыру және қызметті тоқтату кезіндегі салық міндеттемесін орындаудың жалпы ережелері. - ҚР СК 112-бабы — салық нысандары. --- _BuhGPT — ИИ-помощник для бухгалтеров Казахстана: https://buhgpt.kz_