---
title: "Касса — объектінің техникалық сипаттамасы (Қазақстан үшін Бухгалтерия 3.0.74.2)"
country: KZ
lang: kk
author: Сапа Т.И. (https://buhgpt.kz/authors/sapa-ti)
date: 2026-09-07
canonical: https://buhgpt.kz/suraqtar/kassy-tehnicheskoe-opisanie-obekta-buhgalteriya-dlya-kaza-kk
source: BuhGPT
---

# Касса — объектінің техникалық сипаттамасы (Қазақстан үшін Бухгалтерия 3.0.74.2)

> **TL;DR:** ⚠️ Объект түрі туралы анықтама Міндеттемеде объект Documents.Кассы (Құжат) ретінде көрсетілген, алайда қосымша дәлелдер анықтамалық ( Справочник.Кассы ) ретінде анық сипаттайды: кестелік бөлімдер мен жүргізу белгілері жоқ; ФормаЭлемента , ФормаСписка , ФормаВыбора формалары ан

---

⚠️ Объект түрі туралы анықтама

Міндеттемеде объект Documents.Кассы (Құжат) ретінде көрсетілген, алайда қосымша дәлелдер анықтамалық (Справочник.Кассы) ретінде анық сипаттайды:

- кестелік бөлімдер мен жүргізу белгілері жоқ;

- ФормаЭлемента, ФормаСписка, ФормаВыбора формалары анықтамалыққа тән;

- «Тарих» түймесі бар (анықтамалық объектінің нұсқалануын көрсетеді);

- тізімде «ТаңдалғандыӨзгерту» және «Негізгі ретінде пайдалану» командалары бар.

«Қазақстан үшін Бухгалтерия 3.0» типтік конфигурациясында Кассы — бұл анықтамалық, құжат емес. Төменде сипаттама анықтамалық ретінде құрылды. Сондықтан дұрыс навигациялық сілтеме — e1cib/list/Справочник.Кассы (емес e1cib/list/Документ.Кассы). object_type_ru:"Документ" белгісі дереккөзде — жіктеу қатесі.

Сонымен қатар, дәлелдерден тағайындау мәтінінде «Жалақы есептеу» бөлімі көрсетілген — бұл дұрыс емес: «Кассы» анықтамалығы ақша қаражаттарын есепке алуға жатады және «Банк және касса» / «Ақша» бөлімінен ашылады.

1. Идентификация

Параметр
Мәні

Объект түрі
Анықтамалық (Справочник.Кассы)

Аты
Кассы

Синоним
—

Конфигурация
Қазақстан үшін Бухгалтерия, редакция 3.0, нұсқа 3.0.74.2

Иерархия
Иерархиялық емес (жазық тізім, иесіне бағынады)

Иесі
Ұйым

Нұсқалау
Қосылған (карткадан өзгерістер тарихына қол жеткізу)

Тағайындау. Анықтамалық ұйымдардың кассаларының тізімін сақтайды — қолма-қол ақша қаражаттарын сақтау орындары. Әр элемент кассалық құжаттардың валютасын және нөмірлеу параметрлерін анықтайды. Анықтамалық қолма-қол ақшаны есепке алуда аналитикалық кесінді (субконто) ретінде пайдаланылады және кассалық құжаттардың міндетті реквизиті болып табылады: кіріс кассалық ордерлері (ПКО), шығыс кассалық ордерлері (РКО), бөлшек сауда кассалық ауысымдары. Бір ұйым шеңберінде бірнеше кассалармен жұмыс істеу қолдау көрсетіледі — мінез-құлық функционалдық опциямен реттеледі (бірнеше кассалар бойынша есепке алу).

2. Реквизиттер

2.1 Реквизиттер (меншікті)

Аты
Түрі
Міндеттілігі
Тағайындау

ВалютаДенежныхСредств
СправочникСсылка.Валюты
Міндетті (ShowError)
Бұл кассада қолма-қол ақшаны есепке алу жүргізілетін валюта. Кассалық құжаттарды жүргізу кезінде валюталық корреспонденцияны анықтайды. Жаңа касса құрылғанда автоматты түрде ВалютаРегламентированногоУчета константасынан алынады (РК үшін — теңге, ₸).

Префикс
Жол
Міндетті емес (DontCheck)
Бұл касса бойынша жасалатын кассалық құжаттардың нөмірлерінің префиксі. Әр түрлі кассалардың құжаттарын нөмірі бойынша визуалды түрде ажыратуға мүмкіндік береді.

2.2 Стандартты реквизиттер

Аты
Тағайындау

Наименование
Кассаның атауы (мысалы, «Касса №1», «Негізгі касса»).

Код
Анықтамалық элементтің бірегей коды.

Иесі
Кассаның иесі — ұйым (СправочникСсылка.Организации). Кассаның принадлежностьын анықтайды.

Жауапты тұлға
Кассаны жүргізуге жауапты қызметкер (кассир / МОЛ).

Жою белгісі, Сілтеме, Алдын ала анықталған
Платформаның қызметтік стандартты реквизиттері.

2.3 Кестелік бөлімдер

Жоқ — кестелік бөлімдері жоқ анықтамалық.

3. Формалар

Форма
Тағайындау

ФормаЭлемента
Кассаның карткасы — негізгі редакциялау формасы (≈37 элемент). Поля: Наименование, Иесі, Код, Префикс, Жауапты тұлға, ВалютаДенежныхСредств. «Тарих» түймесі объектінің нұсқаларын ашады. Негізгі пайдаланушы формасы.

ФормаСписка
Кассалардың тізімі (≈52 элемент) іздеу/фильтрация панелімен, топтық өзгерту командасымен «ТаңдалғандыӨзгерту» және «Негізгі ретінде пайдалану» командасымен (кассаны негізгі етіп тағайындау).

ФормаВыбора
Құжаттарды толтыру кезінде кассаны таңдау (≈39 элемент). Редакциялау командалары жоқ тізімнің жеңілдетілген нұсқасы.

4. Модульдердің негізгі процедуралары

Дәлелдерде модульдердің бастапқы коды (BSL) қосылмаған, сондықтан төменде — типтік өңдеушілер жиынтығы, БК 3.0-дағы осындай анықтамалыққа тән. Нақты жолдар/аттар сіздің жеткізілімдегі модульмен тексерілуі тиіс (нұсқалық нейтралды логика).

Объект модулі (СправочникМенеджер/ОбъектМодуль):

- ПриУстановкеНовогоКода / ОбработкаЗаполнения — жаңа элемент құрылғанда ВалютаДенежныхСредств константасынан енгізу.

- ОбработкаПроверкиЗаполнения — міндетті реквизит ВалютаДенежныхСредств (ShowError) толтыруды бақылау.

- ПередЗаписью — бірегейлік/консистенттілік тексерулері.

Элемент формасының модулі:

- ПриСозданииНаСервере — функционалдық опцияларға байланысты өрістердің көрінуі мен қолжетімділігін басқару (әсіресе, бірнеше кассаларды есепке алу белгісі).

- ПриОткрытии — жаңа элемент үшін әдепкі мәндерді инициализациялау.

Тізім формасының модулі:

- «Негізгі ретінде пайдалану» командасының өңдегіші — таңдалған кассаны негізгі ретінде жазу (жеке/жалпы параметрлерге).

- Реквизиттерді топтық өзгерту өңдегіштері («ТаңдалғандыӨзгерту»).

Тексеруді талап етеді: өңдегіштердің нақты аттары мен сигнатуралары, сондай-ақ «негізгі кассаны» сақтау тәсілі (пайдаланушы параметрі vs. жеке ақпараттар регистрі) — нақты релизге байланысты.

5. Есепте рөлі, қозғалыс және жазбалар

«Кассы» анықтамалығы өздігінен жүргізуді орындамайды және регистрлерде қозғалыстарды қалыптастырмайды — бұл нормативті-анықтамалық объект (құжат емес). Оның рөлі — аналитика мен кассалық құжаттар үшін реквизиттер көзі ретінде қызмет ету.

Касса есепте қалай қатысады (БК 3.0 стандартты логикасы, РК шот жоспары):

- Қолма-қол ақша 1010 «Кассадағы ақша қаражаттары» шотында есепке алынады, мұнда Касса субконто (аналитикалық кесінді) болып табылады. Есеп валютасы ВалютаДенежныхСредств реквизитінен алынады.

- Қозғалыстар кассалық құжаттарды қалыптастырады, бұл элементті пайдаланатын:

Құжат
Типтік жазба
Регистерлер

Кіріс кассалық ордер (қолма-қол ақша түсуі, сатып алушыдан төлем)
Дт 1010 Кт 1210 (сатып алушыдан төлем)
«Кассалардағы ақша қаражаттары», «Взаиморасчёты …»

Шығыс кассалық ордер (беру, жеткізушіге төлем)
Дт 3310 Кт 1010 (жеткізушіге төлем)
«Кассалардағы ақша қаражаттары», «Взаиморасчёты …»

Бөлшек сауда табысы / касса есебі
Дт 1010 Кт 6010, ҚҚС есептеу Дт 6010 Кт 3130
сату және ақша қаражаттары регистрлері

- Корреспонденция валютасы ВалютаДенежныхСредств реквизитімен анықталады; теңгелік касса үшін — ₸-да есептеулер қайта бағалаусыз, валюталық касса үшін — курстық айырмашылықтарды қалыптастырумен.

РК үшін анықтамалық мәндер (кассаның қосымша операциялары, 2026 жыл):

- ҚҚС ставкасы — 16 % (төленетін ҚҚС есеп шоты — 3130), касса арқылы бөлшек сауда табысын көрсету және ЭСФ жазу кезінде қолданылады.

- МРП — 4 325 ₸, МЗП — 85 000 ₸ (байланысты есептеулерде қолданылады, мысалы, лимиттерді бақылау және есеп берілетін сомаларды рәсімдеу кезінде).

Касса ҚҚС/ИПН есептемейді — бұл көрсеткіштер кассамен корреспонденция жасайтын құжаттарға жатады; елдік контекст ретінде берілген, анықтамалық реквизиттер ретінде емес.

6. Байланысты объектілер және негізінде енгізу

Құжаттарда реквизит ретінде пайдаланылады:

- Кіріс кассалық ордер (Документ.ПриходныйКассовыйОрдер);

- Шығыс кассалық ордер (Документ.РасходныйКассовыйОрдер);

- бөлшек сауда құжаттары / кассалық ауысымдар (ККМ);

- қолма-қол ақша қаражаттарының қалдықтары бойынша есептер мен өңдеулер.

Байланысты анықтамалықтар / объектілер:

- Справочник.Организации — Иесі реквизиті арқылы;

- Справочник.Валюты — ВалютаДенежныхСредств арқылы;

- қызметкер/жеке тұлға — Жауапты тұлға арқылы;

- ВалютаРегламентированногоУчета константасы — әдепкі валюта көзі.

Негізінде енгізу. «Кассы» анықтамалығы үшін стандартты «Негізінде енгізу» механизмдері типтік командалармен қарастырылмаған (анықтамалық деректер көзі, құжат емес). Кассалық құжаттар өз журналдарында анықтамалықтан кассаны таңдау арқылы жасалады.

Электрондық құжаттар. Тікелей касса ЭСФ/СНТ алмасуына қатыспайды; ЭСФ (ИС ЭСФ) және СНТ сату/түсу құжаттары бойынша жазылады, төлемдер касса арқылы өтеді.

7. Кеңейту нүктелері

- Көптеген кассаларды есепке алу функционалдық опциясы — құжаттар мен интерфейсте кассаны таңдау көрінісін басқарады; формаларды жетілдіру кезінде ескеру қажет.

- Толтыру өңдегіші

---
_BuhGPT — ИИ-помощник для бухгалтеров Казахстана: https://buhgpt.kz_