--- title: "2026 жылы банкті түгендеу: нені тексереді және есеппен салыстырады" country: KZ lang: kk author: Сапа Т.И. (https://buhgpt.kz/authors/sapa-ti) date: 2026-10-13 canonical: https://buhgpt.kz/suraqtar/inventarizaciya-banka-v-2026-godu-chto-proveryayut-i-sver-kk source: BuhGPT --- # 2026 жылы банкті түгендеу: нені тексереді және есеппен салыстырады > **TL;DR:** Банкті түгендеу деген не 2026 жылы ҚР СК-нің 833, 837, 838 және 839-баптары банкті түгендеу объектілерінің тізбесін, мерзімдерін немесе тәртібін белгілемейді: 833-бап ҚҚС асып кеткен сомасын қайтару туралы өтініштер мен талаптарды қарауды реттейді, ал 837–839-баптар инвестиция --- Банкті түгендеу деген не 2026 жылы ҚР СК-нің 833, 837, 838 және 839-баптары банкті түгендеу объектілерінің тізбесін, мерзімдерін немесе тәртібін белгілемейді: 833-бап ҚҚС асып кеткен сомасын қайтару туралы өтініштер мен талаптарды қарауды реттейді, ал 837–839-баптар инвестициялық келісімшарттар мен келісімдер бойынша талаптардың сақталуын реттейді (ҚР СК-нің 833, 837, 838, 839-баптары). Банкті түгендеуді ұйымның банктік шотындағы ақша қалдығын тексеруден және банк үзінді-көшірмесін салыстырып тексеруден ажырату қажет. Ұйым бухгалтері үшін мұндай салыстырып тексеру есеп деректерін банк құжаттарымен салыстыруды білдіреді. Банктің өз активтерін түгендеу басқа рәсім болып табылады, сондықтан оған есеп айырысу шотын әдеттегі салыстырып тексеру қағидаларын қолдану дұрыс емес. Сондай-ақ бұл рәсімді борышкер азаматтың мүлкін түгендеумен араластыруға болмайды. Аталған рәсімдердің әрқайсысының өзіндік тексеру объектісі, қатысушылар құрамы, құжаттар жиынтығы және нәтижелерді ресімдеу тәртібі бар. Салықтық өтпелі және инвестициялық нормалар осы элементтерді айқындауға негіз болмайды. Тексеруді ұйымдастыру кезінде банктің құқықтық мәртебесі мен рәсімнің мақсатын негізге алу қажет. Егер банк мәжбүрлеп тарату процесінде болса не бейрезидент банк филиалының қызметі тоқтатылса, арнайы банктік қағидалар қолданылады. Есеп жұмысында тиісті рәсім үшін көзделген тұжырымдар мен құжаттарды пайдалану қажет. Кімдерге қатысты және нені тексереді Тексерілетін объектілердің құрамы ҚР СК-нің 833, 837, 838 және 839-баптарымен айқындалмайды. Бұл баптар ҚҚС асып кеткен сомасын қайтару туралы салықтық өтініштерге және 2026 жылғы 1 қаңтарға дейін жасалған инвестициялық келісімшарттар мен келісімдердің талаптарын сақтауға арналған (ҚР СК-нің 833, 837, 838, 839-баптары). Сондықтан түгендеуге дайындалған кезде бухгалтер мыналарды ажыратуы қажет: - банктің өз активтері мен есептік қалдықтары; - банк қызметіне қатысты шарттар мен талап ету құқықтары; - банк үшін көзделген негіздер бойынша есепке алынатын мүлік; - нақты және есептік мәліметтерді растайтын құжаттар. Комиссияның нақты құрамы мен оған қатысушылардың өкілеттіктері қолданылатын рәсім шеңберінде өкімдік құжатпен ресімделеді. Онда қатысушыларды, тексеру объектілерін, міндеттердің бөлінуін және құжаттар мен есептік деректерді ұсынуға жауапты тұлғаларды көрсету орынды. Нақты мәліметтерді бухгалтерлік тіркелімдермен және растаушы құжаттармен салыстыру қажет. Егер тексеру шарттық құқықтарды немесе талаптарды қамтыса, мүлікті қарап-тексеру ғана жеткіліксіз: комиссияның қорытындысы тиісті активті және оның есепте көрсетілуін сәйкестендіруге мүмкіндік беретін құжаттарға негізделуге тиіс. Мүлік тізбелері, шарттар, тіркелімдер және қорытынды актілер арасындағы деректердің сәйкестігіне ерекше назар аударылады. Айырмашылықтарды нақты сипаттау қажет: объектіні, есептік мәліметтерді, нақты деректерді және қорытынды жасауға негіз болған құжатты көрсету керек. Іс-қимыл тәртібі, құжаттар және мерзімдер Банкті түгендеу мерзімін ҚР СК-нің 833, 837, 838 және 839-баптары бойынша айқындауға болмайды. Көрсетілген нормалар түгендеу комиссиясын тағайындауды, активтерді тіркеу күнін немесе актілерді ресімдеу мерзімін реттемейді (ҚР СК-нің 833, 837, 838, 839-баптары). Жұмысты мынадай ретпен ұйымдастыруға болады: - Банктің немесе филиалдың құқықтық мәртебесін және түгендеу жүргізілетін рәсімді айқындау. - Тексеру жүргізу және комиссия құрамы туралы өкімдік құжатты ресімдеу. - Белгіленген рәсімге қатысты активтердің, шарттардың, құқықтар мен есептік деректердің тізбесін қалыптастыру. - Әрбір объект бойынша мәліметтерді растайтын бухгалтерлік тіркелімдерді, шарттарды және өзге де құжаттарды жинау. - Нақты және құжаттық деректерді бухгалтерлік есеп көрсеткіштерімен салыстыру. - Анықталған айырмашылықтарды тіркеу және нәтижелерді көзделген нысандар бойынша ресімдеу. Активтердің жай-күйі белгіленетін күн қолданылатын арнайы тәртіптен және рәсім бойынша өкімдік құжаттардан туындауға тиіс. Оны ерікті түрде таңдауға немесе бухгалтерлік тіркелімдерді дайындауға қолайлы күнмен ауыстыруға болмайды. Қорытынды құжаттардағы объектілердің атаулары мен сипаттамалары тексеру нәтижелерін есеппен салыстыруға мүмкіндік беруге тиіс. Егер жеке және жиынтық құжаттар жасалса, олардағы көрсеткіштер өзара келісілуге, ал әрбір айырмашылықтың түсінікті құжаттық сипаттамасы болуға тиіс. Борышкер азаматтың мүлкін түгендеу дербес рәсім болып табылады және банк активтерін түгендеуді алмастырмайды. Бухгалтер үшін қатысушылар құрамын, мерзімдерді, мүлікті тіркеу күндерін және қорытынды құжаттардың нысандарын осы рәсімдердің бірінен екіншісіне ауыстырмау маңызды. Жиі қойылатын сұрақтар Банкті түгендеу ұйымның банктік шотындағы ақшаны тексеру ме? — Жоқ. Ұйымның банктік шотындағы қалдықты салыстырып тексеру оның есептік деректері мен банк құжаттары бойынша жүргізіледі. Банктің өз активтерін түгендеудің нысанасы өзгеше және ол тиісті банктік рәсім шеңберінде жүргізіледі. Таратылатын банкті түгендеу қандай мерзімде жүргізіледі? — ҚР СК-нің 833, 837, 838 және 839-баптары мұндай мерзімді белгілемейді. Мерзім нақты рәсімге қолданылатын банкті таратудың арнайы тәртібімен айқындалады. Банк активтері қай күнге тіркеледі? — Тиісті рәсім үшін арнайы тәртіппен белгіленген күн пайдаланылады. ҚҚС асып кеткен сомасын қайтару және инвестициялық талаптарды сақтау туралы салық нормалары бұл күнді айқындамайды. Нақты мәліметтерді бухгалтерлік есеппен салыстыру қажет пе? — Иә. Түгендеудің мәні тексеру объектілері туралы мәліметтерді есептік деректермен құжатталған түрде салыстырудан және анықталған айырмашылықтарды тіркеуден тұрады. Қорытынды бойынша қандай құжаттар ресімделеді? — Қолданылатын арнайы тәртіпте және түгендеу жүргізу туралы өкімдік құжатта көзделген құжаттар ресімделеді. Олардың көрсеткіштері бухгалтерлік тіркелімдермен және өзара келісілуге тиіс. Дереккөздер - ҚР СК 2026, 833-бап — салықтық өтініштерді және ҚҚС асып кеткен сомасын қайтару туралы талаптарды қарауға қатысты өтпелі ережелер. - ҚР СК 2026, 837-бап — инвестициялық келісімшарттар мен инвестициялық міндеттемелер туралы келісімдердің талаптарын сақтау. - ҚР СК 2026, 838-бап — 2026 жылғы 1 қаңтарға дейін жасалған инвестициялар туралы келісімнің талаптарын сақтау. - ҚР СК 2026, 839-бап — инвестициялық келісімшарт шеңберінде шикізат пен материалдар импортын ҚҚС-тан босатуды сақтау. --- _BuhGPT — ИИ-помощник для бухгалтеров Казахстана: https://buhgpt.kz_