--- title: "1С-тегі нұсқаулықтар: базамен, тапсырыстармен және кеңейтімдермен қадамдық жұмыс" country: KZ lang: kk author: Сапа Т.И. (https://buhgpt.kz/authors/sapa-ti) date: 2026-10-13 canonical: https://buhgpt.kz/suraqtar/instrukcii-v-1s-poshagovaya-rabota-s-bazoy-zakazami-i-ras-kk source: BuhGPT --- # 1С-тегі нұсқаулықтар: базамен, тапсырыстармен және кеңейтімдермен қадамдық жұмыс > **TL;DR:** 2026 жылы 1С-тегі қадамдық жұмыс тәртібі орнатылған конфигурацияға, оның релизіне, қосылған функцияларға және пайдаланушының құқықтарына байланысты айқындалады; ҚҚС бойынша операцияларды көрсету кезінде тауарларды, жұмыстар мен көрсетілетін қызметтерді өткізу орны ҚР СК-нің 45 --- 2026 жылы 1С-тегі қадамдық жұмыс тәртібі орнатылған конфигурацияға, оның релизіне, қосылған функцияларға және пайдаланушының құқықтарына байланысты айқындалады; ҚҚС бойынша операцияларды көрсету кезінде тауарларды, жұмыстар мен көрсетілетін қызметтерді өткізу орны ҚР СК-нің 459-бабына сәйкес айқындалады, ал ЕАЭО-ға мүше мемлекеттер арасындағы қатынастарда ҚР СК-нің 515-бабының қағидалары қолданылады (ҚР СК-нің 459, 515-баптары). 1С 8.3-тегі қадамдық нұсқаулықтар: неден бастау керек Кез келген операцияны орындамас бұрын қандай конфигурация ашылғанын және қажетті функцияның қолжетімділігін анықтаңыз. «1С 8.3» атауы әдетте платформаның нұсқасын білдіреді, бірақ қолданбалы шешімді сипаттамайды: бухгалтерлік бағдарламаның, сауданы басқару жүйесінің және жалақыға арналған шешімнің интерфейстері әртүрлі болуы мүмкін. «Қазақстанға арналған бухгалтерия» конфигурациясы үшін 2026 жылы 3.0.74.x релизтер желісі, ал «Қазақстанға арналған жалақы және персоналды басқару» үшін 3.1.37.x желісі өзекті. Қауіпсіз жұмыс реті мынадай: - Конфигурацияның атауын, оның релизін және жұмыс базасын нақтылаңыз. - Операцияның қай ұйым бойынша орындалатынын тексеріңіз. - Есепке алудың дұрыс кезеңі таңдалғанына көз жеткізіңіз. - Қажетті бөлімді тауып, құжат жасаңыз. - Міндетті деректемелерді толтырып, кестелік бөліктің мазмұнын тексеріңіз. - Құжатты өткізіп, нәтижені конфигурацияда көзделген есептерден тексеріңіз. - Тек тексергеннен кейін баспа нысанын, есепті немесе келесі байланысты құжатты қалыптастырыңыз. Егер пәрмен болмаса, оның себебі бағдарламаның баптауларына немесе пайдаланушының құқықтарына байланысты болуы мүмкін. Қажетті функционалды кейде алдын ала қосу керек, ал жекелеген бөлімдер нақты қолжетімділік профилі үшін жасырылуы мүмкін. Жоқ пәрменді атауы ұқсас басқа құжатпен алмастыруға болмайды: алдымен функционалдық опцияларды, интерфейсті және қолжетімді құқықтарды тексеріңіз. Қолданыстағы ақпараттық базаны іске қосу тізіміне қосқан кезде оның нақты орналасқан жерін көрсету және жаңа база жасауды емес, қолданыстағы базаны қосуды таңдау маңызды. Қоспас бұрын базаның файлдық немесе серверлік екенін анықтап, әкімші берген қолжетімділік параметрлерін пайдаланыңыз. Базаның баптауларын немесе құрылымын өзгертпес бұрын ұйымда қабылданған тәртіппен резервтік көшірме жасау ұсынылады. 1С-ке кеңейтімді қалай орнатуға болады Кеңейтім нақты конфигурацияға арналған және оның релизімен үйлесімді сенімді файлдан ғана орнатылады. Үлгілік интерфейсте кеңейтімдерді басқару пәрмені Әкімшілендіру → Баспа нысандары, есептер және өңдеулер → Кеңейтімдер бөлімінде орналасуы мүмкін. Егер мұндай пәрмен болмаса, пайдаланушының құқықтары мен қолжетімді функциялардың құрамын тексеріңіз. Файлды қосу үшін кеңейтімдер тізімінде Файлдан қосу… пәрменін пайдаланып, файлды таңдайды және қауіпсіздік жүйесінің ескертуін оқиды. Пәрменнің нақты орналасуы мен ескерту мәтіні конфигурация мен релизге байланысты. Белгісіз файл үшін қорғау тетіктерін өшіруге болмайды; қауіпсіз режимді өзгертуге сенімді кеңейтімнің құжаттамасында және ұйымның ақпараттық қауіпсіздік қағидаларында көзделген көлемде ғана жол беріледі. Орнатқаннан кейінгі әрекеттер тәртібі мынадай: - Кеңейтімнің тізімде пайда болғанына және қосылғанына көз жеткізіңіз. - Үйлесімділік туралы хабарламалар мен жүктеу қателерін тексеріңіз. - Егер бағдарлама қайта іске қосуды талап етсе, ағымдағы сеансты аяқтап, ақпараттық базаны қайта ашыңыз. - Қосылған пәрмендерді кеңейтімді әзірлеуші көрсеткен бөлімнен табыңыз. - Қажетті қолжетімділік баптаулары мен жұмыс параметрлерін толтырыңыз. - Кеңейтімнің жұмысын маңызды деректерді өзгертпейтін операция арқылы тексеріңіз. - Қолжетімділікті тек еңбек міндеттеріне байланысты қажет пайдаланушыларға беріңіз. Кеңейтімді сәтті жүктеп, көзделген баптауларды орындап және үйлесімділігін тексергеннен кейін пайдалануға болады. Егер ол пайда болмаса, қосылу күйін, іске қосу кезіндегі хабарламалар журналын, кеңейтім нұсқасының конфигурация релизіне сәйкестігін және сеансты қайта іске қосу қажеттігін тексеріңіз. Тіркеу тәртібі мен қосымша баптаулар жиынтығын кеңейтімнің өзі айқындайды және олар барлық өнім үшін бірдей емес. Клиенттердің тапсырыстары: жасау, жөнелту және төлеу Тапсырыстарды есепке алу көзделген конфигурацияларда тапсырыстар функциясы сату бөлімінің баптауларында қосылады. Кейбір шешімдерде тиісті баптау Нормативтік-анықтамалық ақпарат және әкімшілендіру → Нормативтік-анықтамалық ақпарат пен бөлімдерді баптау → Сату жолында орналасады, ал құжаттар қосылғаннан кейін Сату бөлімінде қолжетімді болады. Кіші бөлімдер мен пәрмендердің атауларын орнатылған конфигурацияның интерфейсімен салыстырып тексеру керек. Тапсырыс жасау үшін клиенттер тапсырыстарының тізімін ашып, Жасау түймесін басыңыз. Егер бұл деректемелер база баптауларында көзделсе, клиентті, контрагентті, ұйымды, қойманы және келісімді толтырыңыз. Кестелік бөлікте номенклатураны, санын, бағасын және басқа да міндетті мәліметтерді көрсетіңіз. Өткізер алдында ұйымды, қойманы, сату шарттарын және тауарлар құрамын тексеріп, одан кейін Өткізу және жабу түймесін басыңыз. Тапсырыс негізінде сатуды ресімдеу үшін конфигурацияда көзделген байланысты өткізу құжатын жасау пәрменін пайдаланыңыз. Егер тапсырыста жөнелтуге арналған мәртебе немесе әрекет қолданылса, оны қолжетімді тауар санын және тапсырыс шарттарын тексергеннен кейін ғана орнатыңыз. Тапсырыстағы мәліметтер өткізу құжатына автоматты түрде көшірілуі мүмкін, алайда ұйымды, контрагентті, қойманы, тауарларды, санын және күнін өткізгенге дейін тексеру қажет. Қолма-қол төлем кезінде байланысты кассалық құжат конфигурацияға және қабылданған ресімдеу ретіне қарай тапсырыстан, өткізу құжатынан немесе банк-касса бөлімінен жасалады. Құжатта ұйымды, кассаны, төлеушіні, соманы, төлем негізін және баптауларда көзделген ақша қаражаты қозғалысының бабын тексереді. Қолма-қол ақшасыз төлем үшін орнатылған шешімде көзделген ақша қаражатының түсу құжаты пайдаланылады. Банктік деректемелер, нөмір, күн, сома және төлем негізі банк құжатына сәйкес толтырылады. Банктің өткізуі туралы белгі төлемнің нақты орындалуына және қолданылатын конфигурациядағы банк операцияларын көрсету тәртібіне сәйкес келген кезде қойылады. Тапсырысты жаппас бұрын оның орындалу күйін және байланысты құжаттарды тексеріңіз. Егер ұйымның есепке алу қағидаларында тапсырысты жөнелту мен төлемнен кейін ғана жабу көзделсе, өткізу және ақша қаражатының түсу құжаттарының ресімделгеніне әрі қажетті тапсырысқа жататынына көз жеткізіңіз. Тапсырыстың жасалуының өзі тауардың жөнелтілгенін немесе төлемнің алынғанын растамайды. ҚҚС мақсатында тауарларды өткізу кезінде өткізу орны маңызды. Егер тауарды тасымалдау Қазақстанда басталса, ал тасымалданбайтын тауарлар үшін тауар Қазақстан аумағында алушыға берілсе, өткізу орны Қазақстан Республикасы болып танылады (ҚР СК-нің 459-бабы). Жұмыстар мен көрсетілетін қызметтер үшін осы бапта белгіленген өткізу орнының жекелеген өлшемшарттары қолданылады. 1С:ЖПБ және негізгі құралдарды жаңғырту «1С:ЖПБ қадамдық нұсқаулығы» және «1С:ЖПБ 8.3 нұсқаулығы» сұраулары үшін платформаның нұсқасын ғана білу жеткіліксіз. Жалақыны есептеу, кадрлық ресімдеу және есептілікті дайындау тәртібі конфигурацияның редакциясына, релизіне, ұйым баптауларына және пайдаланушының құқықтарына байланысты. «Қазақстанға арналған жалақы және персоналды басқару» үшін 2026 жылы өзекті 3.1.37.x желісі бағдар болады; құжатқа апаратын нақты жолды орнатылған релизге қарай айқындау керек. Осы қағидат Қазақстанға арналған 1С 8.3-те негізгі құралды жаңғыртуды ресімдеу кезінде де қолданылады. Құжатты енгізер алдында есепке алу объектісін, операцияның мазмұны мен күнін, шығындардың құрамын, сондай-ақ оларды көрсету туралы ұйым қабылдаған шешімді айқындаңыз. Содан кейін конфигурацияда көзделген құжатты таңдап, есепке алу тіркелімдері мен есептердегі негізгі құрал туралы мәліметтердің қалай өзгергенін тексеріңіз. Бухгалтер үшін құжатты техникалық өткізу мен операцияны құқықтық бағалауды ажырату маңызды. Бағдарламадағы нәтиже таңдалған құжатқа, есепке алу баптауларына және енгізілген деректемелерге байланысты. Сондықтан өткізгеннен кейін құжаттың қозғалысын, объект карточкасын, байланысты тіркелімдер мен қорытынды есептерді тексеріп, шығындардың жіктелуі мен оларды тану күнін ұйымның есеп саясатымен және Қазақстан заңнамасының қолданылатын нормаларымен салыстыру қажет. Егер жаңғырту ЕАЭО-ға мүше мемлекеттің контрагенті орындайтын жұмыстармен немесе көрсететін қызметтермен байланысты болса, оларды өткізу орны ҚР СК-нің 515-бабының қағидалары бойынша айқындалады. Сол жерде орналасқан жылжымайтын мүлікпен тікелей байланысты жұмыстар мен көрсетілетін қызметтердің, сондай-ақ сол жерде орналасқан жылжымалы мүлікпен немесе көлік құралдарымен байланысты жұмыстар мен көрсетілетін қызметтердің өткізу орны ЕАЭО-ға мүше тиісті мемлекеттің аумағы болып танылады (ҚР СК-нің 515-бабы). Өзге бейрезиденттермен жасалатын операциялар үшін ҚР СК-нің 459-бабындағы өлшемшарттар, соның ішінде көрсетілетін қызметтермен байланысты жылжымайтын мүліктің орналасқан жері немесе жылжымалы мүлікке қатысты жұмыстардың орындалған және қызметтердің нақты көрсетілген жері қолданылады (ҚР СК-нің 459-бабы). Бейрезиденттен сатып алынған жұмыстар мен көрсетілетін қызметтер бойынша айналым мөлшері орындалған жұмыстар немесе көрсетілген қызметтер актісінде көрсетілген олардың құны негізінде, ал акт болмаған кезде жұмыстардың орындалғанын немесе қызметтердің көрсетілгенін растайтын өзге құжат негізінде айқындалады. Шетел валютасымен төленген кезде сома айналым жасалған күнгі ресми бағам бойынша теңгеге қайта есептеледі (ҚР СК-нің 463-бабы). Жиі қойылатын сұрақтар Неліктен 1С-те «Клиенттердің тапсырыстары» бөлімі жоқ? — Орнатылған конфигурацияда тапсырыстарды есепке алу көзделгенін, сату баптауларында тиісті функционалдық опция қосылғанын және пайдаланушыда қажетті құқықтардың бар екенін тексеріңіз. Барлық 1С 8.3 бағдарламасы үшін бір қадамдық нұсқаулықты пайдалануға бола ма? — Жоқ. Платформа ортақ болуы мүмкін, бірақ құжаттар құрамы, бөлімдердің атаулары, баптаулар және операциялардың орындалу реті конфигурация мен оның релизіне байланысты. Неліктен орнатқаннан кейін кеңейтім пайда болмады? — Файлдың жүктелгенін және қосылғанын, кеңейтімнің конфигурация релизімен үйлесімділігін, қате туралы хабарламалардың бар-жоғын және сеансты қайта іске қосу қажеттігін тексеріңіз. Қосымша тіркеу кеңейтімнің өзінде көзделген жағдайда ғана қажет. Клиенттің тапсырысын қашан жабуға болады? — Ұйымның сату процесінде және конфигурация баптауларында белгіленген жабу шарттары орындалған кезде. Жабар алдында тапсырыстың күйін және жөнелту мен төлемге қатысты байланысты құжаттарды тексеріңіз. НҚ жаңғырту немесе 1С:ЖПБ-да жұмыс істеу жөніндегі нұсқаулықты қайдан табуға болады? — Нақты орнатылған конфигурация мен релизге арналған сипаттаманы пайдаланыңыз. Жалақыға арналған шешім үшін 2026 жылы 3.1.37.x желісі өзекті, алайда пәрмендер құрамы да база баптаулары мен пайдаланушының құқықтарына байланысты. Операцияны 1С-те көрсету кезінде өткізу орнын қалай айқындауға болады? — Өлшемшарт операцияның түріне, контрагентке және нақты мән-жайларға қарай таңдалады. ЕАЭО-ға мүше мемлекеттер арасындағы қатынастарда ҚР СК-нің 515-бабының қағидалары қолданылады (ҚР СК-нің 515-бабы). Қалған жағдайларда тасымалданатын тауар үшін тасымалдаудың басталу орны, тасымалданбайтын тауар үшін беру орны ескеріледі, ал жұмыстар мен көрсетілетін қызметтер үшін ҚР СК-нің 459-бабының өлшемшарттары қолданылады (ҚР СК-нің 459-бабы). Дереккөздер - Қазақстан Республикасының Салық кодексі, 459-бап — тауарларды, жұмыстар мен көрсетілетін қызметтерді өткізу орнын айқындау қағидалары. - Қазақстан Республикасының Салық кодексі, 463-бап — бейрезиденттен жұмыстар мен көрсетілетін қызметтерді сатып алу бойынша айналым мөлшерін айқындау. - Қазақстан Республикасының Салық кодексі, 515-бап — ЕАЭО-ға мүше мемлекеттер арасындағы қатынастарда тауарларды, жұмыстар мен көрсетілетін қызметтерді өткізу орнын айқындау қағидалары. --- _BuhGPT — ИИ-помощник для бухгалтеров Казахстана: https://buhgpt.kz_