600-бап. Салық базасын анықтаудың негіздері
Ключевые нормы и акты
Статья 600 Налогового кодекса Республики Казахстан
1. Налогообъектілердің құнын анықтау үшін, жеке тұлғаларға арналған тұрғын және саяжай құрылыстары бойынша, Мемлекеттік корпорация салық кезеңінен кейінгі жылдың 1 қаңтарына келесі формула бойынша мәнді белгілейді:
C = C б x S x K физ x K функц x K зон x K изм. мрп x K роск, мұнда:
- C – салық салуға арналған мүліктің құны;
- C б – тұрғын үй немесе саяжай құрылысының бір шаршы метрі үшін базалық құн;
- S – пайдалы алаң шаршы метрмен;
- K физ – физикалық тозу коэффициенті;
- K функц – функционалдық тозу коэффициенті;
- K зон – зоналау коэффициенті;
- K изм. мрп – айлық есептік көрсеткіштің өзгеру коэффициенті;
- K роск – сән-салтанат коэффициенті.
2. Тұрғын үй немесе саяжай құрылысының бір шаршы метрі үшін базалық құн (C б) ұлттық валютада, елді мекеннің категориясына байланысты белгіленеді және келесі мәндерге ие:
- Алматы, Шымкент, Астана – 60 000 теңге;
- Ақтау, Ақтөбе, Атырау, Жезқазған, Көкшетау, Қарағанды, Қонаев, Қостанай, Қызылорда, Орал, Өскемен, Павлодар, Петропавловск, Семей, Талдықорған, Тараз, Түркістан – 36 000 теңге;
- Облыстық маңызы бар қалалар – 12 000 теңге;
- Аудандық маңызы бар қалалар – 6 000 теңге;
- Елді мекендер – 4 200 теңге;
- Ауылдар – 2 700 теңге.
Елді мекендердің категориялары әкімшілік-аумақтық объектілердің классификаторы бойынша анықталады, ол уәкілетті органмен бекітілген.
3. Көпқабатты үйлердегі қоймалар, суық қосымша құрылыстар, шаруашылық (қызметтік) құрылыстар, жертөлелер, подвалдар, гараждар және автотұрақ орындарының әр объектісінің құны салық кезеңінен кейінгі жылдың 1 қаңтарына келесі формула бойынша есептеледі:
C = C б × S × K физ × K изм. мрп × K зон, мұнда:
- C – салық салуға арналған құн;
- C б – 2-тармақта белгіленген базалық құнның пайызымен белгіленген бір шаршы метрдің базалық құны: - қоймалар, суық қосымша құрылыстар, шаруашылық (қызметтік) құрылыстар, жертөлелер, подвалдар үшін – 25 пайыз, - гараждар және автотұрақ орындары үшін – 15 пайыз;
- S – жалпы алаң шаршы метрмен;
- K физ – 4-тармаққа сәйкес белгіленген физикалық тозу коэффициенті;
- K изм. мрп – 7-тармаққа сәйкес белгіленген айлық есептік көрсеткіштің өзгеру коэффициенті;
- K зон – 6-тармаққа сәйкес белгіленген зоналау коэффициенті.
4. Тұрғын үй мен саяжай құрылыстары үшін физикалық тозу коэффициенті амортизация нормалары мен тиімді жасты ескере отырып есептеледі:
K физ = 1 - И физ, мұнда:
- И физ – объектінің физикалық тозуы.
Физикалық тозу келесі формула бойынша анықталады:
И физ = (Т баз - Т ввода) х Н аморт/100, мұнда:
- Т баз – салықтың есептелетін жылы;
- Т ввода – объектінің пайдалануға берілген жылы;
- Н аморт – амортизация нормасы.
Физикалық тозуды есептеу кезінде ғимараттың сипаттамаларына байланысты сәйкес амортизация нормалары қолданылады.
№ п/п | Капиталдық топ | Ғимараттың сипаттамасы | Н аморт, % | Қызмет ету мерзімі
--- | --- | --- | --- | ---
1 | Тастан салынған, ерекше капиталды, қабырғалары 2,5 кірпіштен қалың немесе темірбетон/металл каркасымен, төбелері темірбетонды және бетонды; ірі панельді қабырғалары бар ғимараттар, төбелері темірбетонды | 0,7 | 143
2 | Қабырғалары 1,5-2,5 кірпіштен салынған, төбелері темірбетонды, бетонды немесе ағаш; ірі блокты қабырғалары бар ғимараттар, төбелері темірбетонды | 0,8 | 125
3 | Қабырғалары жеңіл кірпіш, монолитті шлакобетон, жеңіл шлакоблоктар, ракушечник, төбелері темірбетонды немесе бетонды; қабырғалары ірі блокты немесе жеңіл кірпіш, монолитті шлакобетон, ұсақ шлакоблоктардан | 1,0 | 100
4 | Қабырғалары аралас, ағаштан кесілген немесе брусчатый | 2,0 | 50
5 | Сырцовые, жинақы-щитовые, каркасно-засыпные, глинобитные, саманные | 3,3 | 30
6 | Каркасно-камышитовые және басқа жеңіл | 6,6 | 15
Егер тастан немесе көтергіш панельдерден жасалған ғимараттың физикалық тозуы 70%-дан, ал басқа материалдардан 65%-дан асса, физикалық тозу коэффициенті 0,2 деңгейінде белгіленеді. Функционалдық тозу коэффициенті (К функц), тұрғын үй сапасына қойылатын талаптардың өзгерістерін көрсететін, келесі формула бойынша есептеледі:
К функц = К этаж х К угл х К мат. ст х К благ х К отопл, мұнда:
- К этаж – қабатқа байланысты базалық құнның өзгеруін ескеретін коэффициент;
- К угл – бұрыштық учаскелердегі орналасуды ескеретін коэффициент;
- К мат. ст – қабырғалардың материалын ескеретін коэффициент;
- К благ – инфрақұрылым деңгейі мен инженерлік жүйелердің барын көрсететін коэффициент;
- К отопл – жылыту түрін ескеретін коэффициент. Этаж санына байланысты келесі коэффициенттер қолданылады:
№ п/п | Этаж | К этаж
--- | --- | ---
1 | Бірінші | 0,95
2 | Орташа немесе жеке тұрғын үй | 1,00
3 | Соңғы | 0,9 Үш қабатқа дейінгі көпқабатты ғимараттар үшін этаж коэффициенті барлық қабаттар үшін 1-ге тең. Бұрыштық учаскелердегі орналасуға байланысты келесі коэффициенттер қолданылады:
№ п/п | Орналасу | К угл
--- | --- | ---
1 | Бұрыштық | 0,95
2 | Бұрыштық емес немесе жеке тұрғын үй | 1,0 Қабырғалардың материалына байланысты келесі коэффициенттер қолданылады:
№ п/п | Қабырғаның материалы | Коэффициент
--- | --- | ---
1 | Қабырғалық кірпіш | 1,1
2 | Керамзитобетон блоктарынан жиналған | 1,0
3 | Кірпішпен қапталған керамзитобетон блоктарынан жиналған | 1,05
4 | Темірбетон панельдер | 1,0
5 | Кірпішпен қапталған темірбетон панельдер | 1,05
6 | Саз-балшық | 0,5
7 | Сыртынан 0,5 кірпішпен қапталған саз | 0,6
8 | Монолитті шлакобетон | 0,7
9 | Темірбетон блоктарынан | 1,0
10 | Жиналмалы щиттер | 0,6
11 | 0,5 кірпішпен қапталған жиналмалы щиттер | 0,75
12 | Ағаштан жасалған | 0,85
13 | Шпалдар | 0,75
14 | Кірпішпен қапталған шпалдар | 0,95
15 | Каркас-камышит | 0,6
16 | Басқа | 1,0 Инженерлік жүйелердің бар болған жағдайда, инфрақұрылым коэффициенті (К благ) 1-ге тең. Мұндай жүйелердің болмауы кезінде, К благ 0,8-ге тең деп қабылданады. Жылыту түріне байланысты келесі коэффициенттер қолданылады:
№ п/п | Жылыту түрі | К отопл
--- | --- | ---
1 | Орталық жылыту | 1,0
2 | Газ немесе мазутпен жергілікті жылыту | 0,98
3 | Қатты отынмен жергілікті су жылыту | 0,95
4 | Пешпен жылыту | 0,9 Зонирлеу коэффициенті (К зон), салық салу объектісінің орналасуын ескеретін, жергілікті органдармен 1 желтоқсанға дейін бекітілуі тиіс, және келесі жылдың 1 қаңтарынан бастап күшіне енеді. Бекітілген коэффициенттер ресми жариялауға жатады. Зонирлеу коэффициентін есептеу әдістемесі Қазақстан Республикасының Үкіметі шешімімен уәкілетті мемлекеттік органмен анықталады. 7. **Айлық есептік көрсеткіштің өзгеру коэффициенті** (К изм. мрп) келесі формула бойынша есептеледі:
К изм. мрп = мрп ағымдағы ж. / мрп алдыңғы ж.,
мұнда:
- мрп ағымдағы ж. – ағымдағы қаржы жылының 1 қаңтарында қолданылатын МРП;
- мрп алдыңғы ж. – алдыңғы қаржы жылының 1 қаңтарында қолданылатын МРП. 8. **Сән-салтанат коэффициенті** (К роск.) 1 деңгейінде белгіленген. Алайда, жергілікті өкілдік орган оны тұрғын объектілер үшін 50%-дан аспайтын мөлшерде арттыра алады. Коэффициентті көтеру туралы шешім 1 желтоқсанға дейін қабылдануы тиіс, және келесі жылдың 1 қаңтарынан бастап күшіне енеді. 9. Егер суық қосымша, шаруашылық құрылысы, тұрғын үйдің жертөлесі немесе гараж тұрғын үйдің бөлігі болып табылса, олардың жалпы құны Мемлекеттік корпорациямен осы бапқа сәйкес анықталады. 10. Бірнеше жеке тұлғалардың ортақ үлестік меншігінде орналасқан салық салу объектілері үшін, әрбір тұлғаның салық базасына мүліктегі үлесіне пропорционалды объектінің құны енгізіледі. 11. Әкімшілік-аумақтық бірліктің шекаралары өзгерген жағдайда, салық салу объектілерінің құны, басқа әкімшілік-аумақтық бірлікке ауысқан елді мекенде, өзгеріс болған салық кезеңінде, объектінің бұрынғы орналасқан елді мекенінің категориясына белгіленген базалық құн негізінде анықталады. 12. Осы Кодекстің 599-бабының 1) тармақшасында көрсетілген салық салу объектілері үшін салық базасы:
1) егер салық кезеңінің 31 желтоқсанында бір салық төлеушінің объектілерінің жалпы құны шекті құннан аспаса, әр объектінің құны;
2) егер салық кезеңінің 31 желтоқсанында жалпы құны шекті құннан асса, объектілердің жалпы құны.
Осы кезде шекті құн 450 000 000 теңгені құрайды. 13. Осы Кодекстің 599-бабының 2) тармақшасында көрсетілген жер учаскелері үшін салық базасы жер учаскесінің алаңы және (немесе) жер үлесі болып табылады.