211-бап. Корпоративтік табыс салығы бойынша бөлек салық есебінің негізгі қағидалары
Ключті нормалар мен актілер
Қазақстан Республикасының Салық кодексінің 211-бабы.
1. Осы бапта келесі терминдер қолданылады:
1) **жалпы табыстар мен шығындар** – есепті салық кезеңіндегі табыстар мен шығындар, соның ішінде арнайы категорияға және басқа қызметке қатысты жалпы негізгі активтермен байланысты табыстар мен шығындар, олар арасында бөлуді қажет етеді;
2) **жалпы негізгі активтер** – арнайы категорияға және басқа қызметке қатысты негізгі активтер, олар нақты категориямен немесе басқа қызметпен тікелей себеп-салдар байланысы жоқ, пайдалану ерекшеліктеріне байланысты;
3) **жанама табыстар мен шығындар** – есепті салық кезеңіндегі табыстар мен шығындар, соның ішінде бірнеше арнайы категориямен тікелей себеп-салдар байланысы бар негізгі активтермен байланысты табыстар мен шығындар, олар тек осы категориялар арасында бөлуді қажет етеді;
4) **жанама негізгі активтер** – пайдалану ерекшеліктеріне байланысты бірнеше арнайы категориямен тікелей себеп-салдар байланысы бар негізгі активтер;
5) **тікелей табыстар мен шығындар** – есепті салық кезеңіндегі табыстар мен шығындар, соның ішінде нақты арнайы категориямен немесе басқа қызметпен тікелей себеп-салдар байланысы бар негізгі активтермен байланысты табыстар мен шығындар.
2. Салық төлеушінің барлық табыстары мен шығындары бөлек салықтық есепке алу мақсатында тікелей, жанама және жалпы болып жіктеледі. Жіктеу салық төлеуші (салық агенті) тарапынан өз қызметінің ерекшеліктеріне негізделіп жүзеге асырылады. Тікелей табыстар мен шығындар толықтай тікелей себеп-салдар байланысы бар арнайы категорияға немесе басқа қызметке жатқызылуы тиіс. Жалпы табыстар мен шығындар арнайы категория мен басқа қызмет арасында бөлінеді және осы категориялардың табыстары мен шығындарына сәйкес үлесте ескеріледі. Жанама табыстар мен шығындар тек арнайы категориялар арасында бөлінеді және сәйкес үлесте олармен байланысты категорияның табыстары мен шығындарына жатады. Жалпы және жанама табыстар мен шығындарды бөлу 4-тармақта белгіленген әдістерге сәйкес, 3-тармақтың ережелерін ескере отырып жүзеге асырылады.
3. Жалпы және жанама негізгі активтер бойынша салық төлеуші тарапынан жұмсалған шығындар, соның ішінде амортизация және кейінгі шығындар бөлінуге жатады. Жалпы және жанама сыйақы шығындары бойынша салықтық шегерімнің жалпы сомасы 263-бапқа сәйкес анықталады. Егер валюталық айырма арнайы категорияға және басқа қызметке жатқызылмаса, салық кезеңіндегі қорытынды нәтиже оң валюталық айырманың теріс валюталық айырмаға қатысты артықшылығы немесе керісінше түрінде бөлінеді. Жалпы немесе жанама шығындар ретінде шегерімдерге жатқызылатын салықтар 4-тармақта белгіленген әдістерге сәйкес, салық салу объектілерін ескермей бөлінеді.
4. Жалпы және жанама табыстар мен шығындарды әрбір арнайы категория мен басқа қызмет үшін салық төлеуші (салық агенті) өз қызметінің ерекшеліктерін ескере отырып, салықтық есеп саясатына қабылданған әдістер негізінде жүзеге асырады, соның ішінде:
1) салық кезеңіндегі жалпы тікелей табыстардың әрбір арнайы категория мен басқа қызметке тиесілі үлес салмағы бойынша бөлу;
2) салық кезеңіндегі жалпы тікелей шығындардың әрбір арнайы категория мен басқа қызметке тиесілі үлес салмағы бойынша бөлу;
3) салық төлеуші (салық агенті) тарапынан салық кезеңінде жұмсалған шығындар бойынша, тікелей өндірістік шығындар, еңбек ақы қоры немесе негізгі құралдардың құнына қатысты, әрбір арнайы категория мен басқа қызметке тиесілі үлес бойынша бөлу;
4) салық төлеушінің (салық агентінің) жалпы орташа штат санына қатысты арнайы категория мен басқа қызметте тартылған қызметкерлердің орташа штат санына қатысты үлес бойынша бөлу.
5) басқа әдістер. Әртүрлі жалпы және жанама кірістер мен шығыстарды бөлу үшін салық төлеуші (салық агенті) тарапынан анықталатын әртүрлі әдістер қолданылуы мүмкін. Жалпы және (немесе) жанама кірістер мен шығыстарды дәл бөлу үшін, көрсетілген әдістердің бірін қолдану арқылы алынған үлестің мәні салық төлеуші (салық агенті) тарапынан пайызбен бір жүзден (0,01%) аспайтын мөлшерде белгіленеді. Егер салықтық есеп саясаты жалпы кірістер мен шығыстарды бөлу әдісін қарастырмаса, салық органдары салықтық тексеру барысында мұндай кірістер мен шығыстарды осы тармақтың бірінші бөлігінің 1) тармақшасында белгіленген әдіс негізінде бөледі.
Корпоративтік табыс салығын салық төлеушінің қызметі бойынша есептегенде, салық төлеуші тек кейінгі салық кезеңдерінде осы категория бойынша алынған кірістер есебінен өтей алатын, қандай да бір бөлінген категория бойынша болған шығындарды ескермеуі тиіс, бұл «Қазақстан Республикасының Салық кодексінің» 307-бабында көрсетілген ережелерді ескере отырып жүзеге асырылады.